Rodzaj umowy na podstawie, której odbywana jest praktyka zawodowa budzi wiele wątpliwości wśród osób ubiegających się o uprawnienia budowlane. Obowiązujące wytyczne w przepisach są w tym zakresie nieprecyzyjne, a okręgowe komisje kwalifikacyjne w wielu przypadkach żądają wraz z dokumentami kwalifikacyjnymi przedłożenia dokumentów poświadczających zatrudnienie. Jakie umowy i rodzaje zatrudnienia są więc akceptowane?
Czy rodzaj umowy ma znaczenie przy odbywaniu praktyki zawodowej?
Obecnie obowiązujące przepisy nie narzucają arbitralnie formy zatrudnienia praktykanta podczas odbywania praktyki zawodowej do uprawnień budowlanych. Istotą odbywania praktyki jest bowiem bezpośrednie uczestnictwo w pracach projektowych lub pełnienie funkcji technicznej na budowie. Ważny jest rodzaj i zakres wykonywanych obowiązków oraz zgodność ze specjalnością uprawnień budowlanych o jakie się ubiegamy.
Zgodnie z powyższym poprawne będzie zarówno odbywanie praktyki zawodowej na podstawie umowy o pracę, umów o dzieło i zlecenie, w ograniczonym stopniu także wolontariatu oraz w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.
Praktyka zawodowa – rodzaj umowy i forma zatrudnienia
01. Umowa o pracę
Umowa o pracę jest podstawową formą zatrudnienia przy odbywaniu praktyki zawodowej do uprawnień budowlanych. Jest zawierana na podstawie przepisów Kodeksu Pracy. W największym stopniu umożliwia ona zdobycie odpowiedniego doświadczenia zawodowego i z tego powodu jest najpowszechniej stosowana.
Praktyka może być odbywana na podstawie umowy na czas określony bądź nieokreślony. Umowa może zostać podpisana na pełny etat, jak również na jego część np. 1/2 etatu, 1/4 etatu, 1/8 etatu itp. W takim wypadku należy zadbać jednak o odpowiednie rozliczanie czasu praktyki zawodowej – wymagany okres praktyki dla niepełnego etatu ulegnie bowiem proporcjonalnemu wydłużeniu.
Ustawa Kodeks Pracy umożliwia również zawieranie umów na okres próbny oraz umowy na zastępstwo – także i na ich podstawie może być odbywana praktyka zawodowa.
02. Umowa o dzieło / umowa zlecenie
Umowa o dzieło i umowa zlecenie to rodzaje umów zawieranych na podstawie przepisów Kodeksu Cywilnego. Ze względu na mniejsze wymagania formalne oraz oszczędności podatkowe również często stosowana w branży budowlanej. Z powodzeniem może być także zawierana w przypadku osób odbywających praktykę do uprawnień budowlanych.
Jeżeli jest to racjonalne, warto by w takich umowach określić pracochłonność, na podstawie której łatwiej będzie potem obliczyć odbyty czas praktyki zawodowej. W razie jej braku w umowie, czas takiej praktyki określa się w uzgodnieniu z kierownikiem praktyki. Nie może ona jednak przekraczać 8h / dziennie, czyli podstawowego okresu praktyki w ramach umowy o pracę.
Warto podkreślić, iż dopuszczalna jest także umowa zlecenie o charakterze nieodpłatnym. Może to mieć znaczenie w przypadku osób, które mają trudności ze znalezieniem miejsca do odbycia praktyki zawodowej lub chcących zrealizować ją poza godzinami swojej podstawowej pracy.
03. Wolontariat
Praca w ramach wolontariatu odbywa się na podstawie przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z definicji praca taka wykonywana jest nieodpłatnie i może być świadczona jedynie dla organizacji pożytku publicznego, stowarzyszeń i organów administracyjnych oraz samorządowych. Ze względu na to ograniczenie praktyka w ramach wolontariatu jest rzadko stosowana.
Należy zwrócić tutaj uwagę na sytuacje podejmowania się wolontariatu w firmach budowlanych / projektowych. Z prawnego punktu widzenia jest to niedozwolone, jednak praktycznie brak jakichkolwiek wymagań formalnych jest pokusą zarówno dla praktykanta jak i samej firmy. Praktyka zawodowa odbyta w ten sposób może wzbudzić podejrzenia komisji kwalifikacyjnej podczas weryfikacji więc zalecany jest tutaj rozsądek. Z informacji jakie docierają nieoficjalnie od czytelników wolontariat w niektórych izbach nie jest akceptowany.
04. Własna działalność gospodarcza
Często ze względów podatkowych lub organizacyjnych inżynierowie wybierają własną działalność zamiast pracy na etacie. Odbywanie praktyki zawodowej do uprawnień budowlanych w ramach prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej jest również dopuszczalne. Muszą w tym wypadku zostać spełnione standardowe wymagania odnośnie odpowiedniego kierownika praktyki oraz charakteru wykonywanych czynności.
Przy rozliczaniu czasu pracy należy uwzględnić rzeczywisty jej wymiar. Natomiast tak jak w przypadku umowy zlecenie nie jest możliwe zaliczenie pracochłonności większej niż 8h/ dziennie, nawet jeżeli realny czas pracy we własnej firmie będzie większy.
Czy praktykant i kierownik praktyki muszą pracować w tej samej firmie?
Zagadnienie dotyczące zatrudnienia w tej samej firmie zarówno praktykanta jak i kierującego praktyką jest przedmiotem wielu wątpliwości osób ubiegających się o uprawnienia budowlane. W dużej mierze wynikają one z faktu, iż ustawodawca w art.14 ust. 4 Ustawy Prawo budowlane zawarł zapis by praktyka zawodowa odbywała się pod „kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane„. Przez wiele osób warunek ten jest interpretowany jako stosunek służbowy kierownik ( lub pracodawca ) oraz podwładny w ramach jednej działalności gospodarczej.
Jak się jednak okazuje nie jest ważny prawny stosunek pracy łączący praktykanta i kierownika praktyki zawodowej co potwierdzają wyroki sądów administracyjnych ( np. wyrok NSA z 17.05.2001 nr 203/99). Sąd uznał w nim, iż kluczową kwestią w zapisie z art. 14 ust. 4 jest by funkcje były sprawowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, a forma zatrudnienia i stosunki prawne łączące kierownika i praktykanta nie mają znaczenia.
Tak więc praktykant i jego kierownik praktyki nie muszą pracować w tej samej firmie aby praktyka zawodowa mogła być uznana za ważną. Natomiast powinni brać udział przy realizacji tej samej inwestycji lub zadania projektowego, tak by praktykant miał możliwość zdobycia odpowiedniego doświadczenia zawodowego w ramach specjalności uprawnień o jaką się ubiega.
Praktyka zawodowa a firma podwykonawcza i własna działalność gospodarcza
Jest możliwe zatem by praktykę na budowie osoby pracującej w firmie podwykonawczej nadzorował kierownik budowy lub kierownik robót z ramienia generalnego wykonawcy.
W przypadku praktyki projektowej częstą spotykaną sytuacją jest zatrudnianie projektantów w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. W takim wypadku również nie powinno to stanowić przeszkody dla zaliczenia praktyki zawodowej.
Skomentuj Natalia Anuluj pisanie odpowiedzi