Od kilku ostatnich lat można zauważyć postępujący proces rozdzielania zawodów architekta oraz inżyniera budownictwa, które od początku uprawnień budowlanych w Polsce czyli roku 1928 stanowiły jedność.
Przeniesienie uprawnień architektonicznych z PIIB do IARP w 2014 roku
Pierwszym etapem zachodzących zmian było wydzielenie w 2014 roku uprawnień architektonicznych z zakresu kompetencji Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Według nowego brzmienia art. 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, wynikającym z ustawy z dnia 9.05.2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych, z dniem 10.08.2014 r. uległy zmianie zasady przynależności do Izby Architektów RP oraz Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Od tej chwili za nadawanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej oraz nadzór nad wykonywaniem zawodu architekta odpowiada Izba Architektów RP. Inżynierowie posiadający uprawnienia w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie w izbie inżynierów budownictwa zostali formalnie „przeniesieni” do odpowiedniej izby architektów.
Należy zwrócić uwagę, iż powyższa zmiana spowodowała także ograniczenie zakresu uprawnień inżynierom budownictwa. Obowiązujące wcześniej przepisy z mocy prawa, nadawały bowiem każdemu inżynierowi budownictwa zdobywającemu uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlane bez ograniczeń także uprawnienia w wykonawcze w specjalności architektonicznej. Po zmianie natomiast każdy inżynier zainteresowany wykonawczymi uprawnieniami architektonicznymi musi wystąpić z oddzielnym wnioskiem o nadanie uprawnień do izby architektów.
Projekt ustawy o architektach i inżynierach budownictwa z 2017 roku
We wrześniu 2017 do konsultacji społecznych przedstawiono projekt ustawy o architektach i inżynierach budownictwa, którego założeniem miało być dostosowanie przepisów do zmian związanych z wprowadzeniem Kodeksu urbanistyczno-budowlanego ( dziś już nieaktualnego). Wszelkie kwestie związane z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie zawarte w Ustawie Prawo budowlane, Ustawie o samorządach zawodowych architektów i inżynierów budownictwa oraz Ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miały zostać zawarte w jednym akcie prawnym.
U ustawie samodzielne funkcje techniczne inżyniera budownictwa i architekta zostały już oddzielnie zdefiniowane, pomimo iż określenia są bardzo podobne:
Wykonywanie zawodu architekta polega na pełnieniu samodzielnych funkcjitechnicznych w budownictwie oraz na doskonaleniu kwalifikacji zawodowych w tymzakresie.Wykonywanie zawodu inżyniera budownictwa polega na pełnieniu samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o których mowa w art. 4 ust. 1, oraz na doskonaleniu kwalifikacji zawodowych w tym zakresie
Kilkukrotnie także jest mowa, nie o samodzielnych funkcjach technicznych w budownictwie, jak do tej pory, lecz o zawodzie architekta i zawodzie inżyniera budownictwa, co świadczy o dalszym pogłębianiu się zróżnicowania w zakresie specjalności budowlanych.
Oddzielne projekty ustaw o architektach i inżynierach budownictwa w 2018 roku
Pierwszego października 2018 do konsultacji społecznych udostępniono już dwa oddzielne i niezależne projekty ustaw poszczególnych grup zawodowych:
gdzie wszelkie prawa i obowiązki członków, sposoby nadawania uprawnień budowlanych oraz zasady funkcjonowania samorządów zawodowych zdefiniowano niezależnie dla architektów i inżynierów budownictwa.
Podsumowanie i wnioski
Wygląda więc na to, iż wkrótce po wejściu w życie opisywanych zmian, rozłam w regulowanych zawodach budowlanych wkrótce stanie się faktem a różnice między inżynierem a architektem jeszcze się pogłębią.
Analizując natomiast stanowiska poszczególnych izb, można dojść do wniosku, iż to architekci dążą do uzyskania niezależności, gdy tymczasem inżynierowie budownictwa dążą do utrzymania bieżącego stanu rzeczy.
Stanowisko i argumentacja IARP
Stanowisko i argumentacja PIIB
