Tag: interpretacje

Uprawnienia majstra budowlanego w Polsce, w przeszłości, odnosiły się do zawodowych kwalifikacji pozwalających na pełnienie określonych funkcji technicznych w branży budowlanej. Majster budowlany był osobą odpowiedzialną za nadzór nad konkretnymi robotami budowlanymi, jednak jego rola i uprawnienia były ograniczone w porównaniu z uprawnieniami inżyniera lub kierownika budowy.

Uprawnienia budowlane majstra budowlanego były nadawane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 z późn. zm.). To rozporządzenie określało zasady nadawania uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w tym min. funkcji majstra budowlanego.

Uprawnienia majstra są nadal ważne

Zgodnie z przepisami osoby, które przed wejściem w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane uzyskały uprawnienia budowlane lub stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zachowują te uprawnienia w dotychczasowym zakresie. Obejmuje to również uprawnienia uzyskane na podstawie starszych przepisów, takich jak rozporządzenie MGTiOŚ z 1975 r.

Zakres uprawnień majstra budowlanego

Majster budowlany miał uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w określonym zakresie, na przykład w rzemiośle sieci gazowych, instalacjach wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych. Jego rola polegała na nadzorowaniu, kierowaniu i kontrolowaniu technicznym prac w tych specyficznych obszarach.

Uprawnienia majstra budowlanego nie obejmowały pełnienia funkcji kierownika budowy. Majster mógł zarządzać jedynie konkretnymi robotami budowlanymi, a jego działanie było ograniczone do określonego zakresu prac.

Obecnie praca na stanowisku majstra budowlanego nie jest traktowana jako wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W związku z tym, ustawodawca zrezygnował z nadawania nowych uprawnień budowlanych osobom posiadającym jedynie dyplom mistrza.

Uprawnienia budowlane majstra budowlanego w Polsce, oparte na rozporządzeniu z 1975 roku, definiowały jego rolę jako nadzorcy technicznego w określonych obszarach budownictwa. Choć uprawnienia te obejmowały kierowanie specyficznymi robotami budowlanymi, nie uprawniały do pełnienia funkcji kierownika budowy. Współczesne przepisy prawa budowlanego przesunęły nacisk na bardziej zaawansowane kwalifikacje techniczne, zmieniając rolę majstra w branży.

Uprawnienia wodno melioracyjne to „stare” uprawnienia budowlane wydane na mocy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Uprawnienia budowlane wodno-melioracyjne są jeszcze posiadane przez specjalistów zajmujących się gospodarką wodną oraz melioracjami. Obejmują one szeroki zakres działań, od projektowania i realizacji systemów melioracji, przez regulację stosunków wodnych w rolnictwie, aż po zarządzanie zasobami wodnymi. Specjalizacja ta odgrywa fundamentalną rolę w efektywnym wykorzystaniu i ochronie zasobów wodnych, co jest niezbędne w kontekście zarówno rolnictwa, jak i ochrony środowiska. Uprawnienia te są w przepisach wyraźnie oddzielone od innych dziedzin budownictwa, co podkreśla ich specjalistyczny i unikalny charakter.

Rozporządzenie wprowadzało dwa rodzaje uprawnień wodno-melioracyjnych:

• konstrukcyjno-inżynieryjną w zakresie budowli hydrotechnicznych – obejmującą również ujęcia wód oraz budowle basenów wodnych i zbiorników wodnych przemysłowych – według paragrafu 13 ust. 1 pkt 3 lit. d. Ta specjalność obejmowała szeroki zakres prac związanych z budownictwem hydrotechnicznym. W jej ramach wchodziły takie elementy budowle basenów wodnych oraz zbiorników wodnych przemysłowych.
• wodno-melioracyjną obejmującą również ujęcia wód – zgodnie z paragrafem § 13 ust. 1 pkt 5 – Ta specjalność skupiała się na aspektach melioracyjnych, czyli działaniach mających na celu poprawę właściwości gleby oraz regulację stosunków wodnych w rolnictwie i leśnictwie, w tym również na ujęciach wód

Wyłączenie budownictwa wodnego z zakresu specjalności konstrukcyjno-budowlanej

Dodatkowo w paragrafie § 13 ust. 1 pkt 2, ustawodawca wyraźnie wyłączył budownictwo wodne ze specjalności konstrukcyjno-budowlanej, co stanowiło jasne rozgraniczenie pomiędzy tymi dwoma obszarami. Oznaczało to, że elementy budownictwa wodnego nie były uznawane za część specjalności konstrukcyjno-budowlanej, co podkreślało specyficzną naturę i wymagania stawiane przed inżynierami i technikami pracującymi w sektorze budownictwa wodnego.

Paragraf 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975

1. Wojewoda stwierdza posiadanie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnej funkcji projektanta, kierownika budowy i robót oraz funkcji, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 3 i 4, w specjalnościach techniczno-budowlanych:
   1. architektonicznej,
   2. konstrukcyjno-budowlanej – obejmującej budynki oraz inne budowle nie wymienione w specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej oraz wodno-melioracyjnej,
   3. konstrukcyjno-inżynieryjnej w zakresie: a) linii, węzłów i stacji kolejowych – obejmującej również perony, rampy oraz typowe przepusty i mosty, b) dróg i nawierzchni lotniskowych – obejmującej również typowe przepusty i mosty, c) mostów – obejmującej również wiadukty, przepusty, tunele, estakady, nadziemne i podziemne przejścia komunikacyjne oraz nieskomplikowane odcinki dróg, stanowiące dojazdy do tych budowli, d) budowli hydrotechnicznych – obejmującej również ujęcia wód oraz budowle basenów wodnych i zbiorników wodnych przemysłowych,
   4. instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie: a) sieci sanitarnych – obejmującej sieci wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe i cieplne uzbrojenia terenu, b) instalacji sanitarnych – obejmującej instalacje wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne i klimatyzacyjno-wentylacyjne, c) ochrony środowiska – obejmującej instalacje i urządzenia służące do ochrony przed zanieczyszczeniem wód, gleby i powietrza atmosferycznego, łącznie ze związanymi z nimi konstrukcjami wsporczymi, d) sieci i instalacji elektrycznych – obejmującej instalacje elektryczne, napowietrzne i kablowe linie energetyczne, stacje i urządzenia elektroenergetyczne, e) urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego, f) elektryfikacji linii kolejowych, g) lotniczych urządzeń naziemnych,
   5. wodno-melioracyjnej – obejmującej również ujęcia wód.

Stanowisko Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z 18 lutego 2021 r. dotyczące zmiany interpretacji pojęcia „budownictwo osób fizycznych” pojawiającego się często w starych decyzjach o nadaniu uprawnień budowlanych wydanych w latach 1975 do 1995. Omówienie dotychczasowej i nowej interpretacji przepisów oraz analiza zmian wymuszonych wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dotychczasowa interpretacja zwrotu budownictwo osób fizycznych

Do roku 2015 Krajowa Komisja Kwalifikacyjna PIIB stosowała interpretację uprawnień budowlanych, która była oparta na rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1991 roku. Według tego rozporządzenia, termin „budownictwo osób fizycznych” był zastępowany pojęciami takimi jak „budownictwo jednorodzinne, zagrodowe oraz inne budynki o kubaturze do 1000 m³”. Ta interpretacja miała na celu dostosowanie zakresu uprawnień do aktualnych realiów i potrzeb rynku budowlanego, a także ujednolicenie rozumienia zakresu uprawnień nadawanych w różnych okresach.

Wpływ Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego

Wyroki NSA z 2019 i 2020 roku przyniosły kolejną istotną zmianę w interpretacji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozporządzenie z 1991 roku faktycznie zmieniało definicję pojęcia, zastępując „budownictwo osób fizycznych” nowymi określeniami. To orzeczenie było kluczowe w uznaniu, że zmiana w przepisach miała charakter retrospektywny, a nie retroaktywny, co oznacza, że nowe przepisy miały zastosowanie do sytuacji trwających i nabytych uprawnień.

1. Kontekst Wyroku: WSA rozpatrywał sprawy skargowe dotyczące interpretacji uprawnień budowlanych, zwłaszcza w odniesieniu do osób, które uzyskały uprawnienia w latach 1975-1995. Spory skupiały się na sposobie, w jaki Krajowa Komisja Kwalifikacyjna interpretowała termin „budownictwo osób fizycznych” w świetle zmian w przepisach prawa budowlanego.
2. Zakres Sporu: Głównym przedmiotem sporu była metoda, jaką stosowała Komisja do interpretowania tego terminu, zwłaszcza w odniesieniu do uprawnień nadanych na podstawie starszych regulacji. Dotychczasowa praktyka polegała na zastępowaniu terminu „budownictwo osób fizycznych” określeniami z późniejszych przepisów, takimi jak „budownictwo jednorodzinne, zagrodowe oraz inne budynki o kubaturze do 1000 m³”.
3. Wnioski Sądu: WSA orzekł, że taka praktyka interpretacyjna może być niezgodna z pierwotnym zamiarem ustawodawcy i stwarzać ryzyko błędnej interpretacji przepisów. Sąd podkreślił konieczność ścisłego stosowania się do litera prawa i oryginalnego brzmienia przepisów nadanych w momencie, kiedy uprawnienia były przyznawane.
4. Skutki Orzeczenia: Wyrok WSA spowodował, że Krajowa Komisja Kwalifikacyjna musiała zmienić swoje podejście do interpretacji i zaprzestać praktyki zamiany terminów. Od tego momentu, termin „budownictwo osób fizycznych” miał być interpretowany zgodnie z jego oryginalnym znaczeniem w momencie nadania uprawnień, a nie z perspektywy późniejszych zmian w przepisach.

Zmiana interpretacji nastąpiła w wyniku wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które wykazały, że dawna metoda zamiany terminów mogła prowadzić do niejasności i błędnych interpretacji. Od tego momentu Komisja zaczęła stosować bardziej literalne podejście do interpretacji, zachowując oryginalne sformułowanie „budownictwo osób fizycznych”. Ta zmiana była odpowiedzią na potrzebę większej precyzji i zgodności z literą prawa.

Konsekwencje wyroku dla uprawnień budowlanych

NSA podkreślił, że zmiana definicji nie narusza zasady nie działania prawa wstecz. Oznacza to, że osoby, które nabyły uprawnienia pod starymi przepisami, nadal mogą je wykorzystywać, ale w zakresie określonym przez nowe rozporządzenie. Jest to ważne w kontekście ochrony praw nabytych i zapewnienia, że profesjonaliści w branży mogą kontynuować swoją pracę bez obawy o utratę ważności swoich kwalifikacji.

Nowa interpretacja PIIB zwrotu budownictwo osób fizycznych

W rezultacie tych wyroków, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna zaleca, aby przy interpretacji uprawnień wydanych przed 23 sierpnia 1991 r., stosować się do przepisów określonych w rozporządzeniu z 1991 roku. To stanowisko ma na celu zapewnienie spójności i jasności w zakresie interpretacji uprawnień, co jest kluczowe dla zachowania wysokich standardów zawodowych w sektorze budowlanym.

Zmiana interpretacji pojęcia „budownictwo osób fizycznych” przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa stanowi ważny punkt zwrotny w kontekście uprawnień budowlanych nadawanych w latach 1975-1995. Ta zmiana została wymuszona przez wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które wskazały na konieczność ścisłego stosowania pierwotnych przepisów, bez ich zmiany lub reinterpretacji w świetle późniejszych regulacji prawnych.

Wyrok ten miał kluczowe znaczenie dla jasności i spójności w interpretacji uprawnień budowlanych, podkreślając potrzebę precyzyjnego stosowania prawa oraz przestrzegania jego oryginalnego brzmienia. Zmiana ta ma bezpośredni wpływ na profesjonalistów w branży budowlanej, którzy uzyskali uprawnienia w omawianym okresie, wymagając od nich dostosowania praktyki zawodowej do nowych wytycznych interpretacyjnych.

Orzeczenia sądów administracyjnych w tej sprawie podkreślają również ważność zasady nie działania prawa wstecz oraz retrospektywności prawa, co jest istotne w kontekście ochrony praw nabytych przez inżynierów i architektów. Zmiana interpretacji przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną PIIB jest wyrazem dostosowania się do wymagań praworządności i stanowi odpowiedź na dynamicznie zmieniające się uwarunkowania prawne .