Egzamin ustny na uprawnienia kolejowe (KOB) wymaga solidnego przygotowania z praktyki zawodowej. Poniżej przedstawiamy pięć istotnych pytań, które często pojawiają się na egzaminie, wraz z bardzo szczegółowymi odpowiedziami.

1. Czym różni się zamek hakowy od ryglowego?

Zamek hakowy to mechanizm zamykający iglicę za pomocą specjalnego haka, który wsuwa się pod szynę opornicową. Jego główną zaletą jest odporność na rozprucie przy dużych prędkościach oraz podczas bocznych nacisków pojazdów kolejowych. Jest stosowany głównie na torach o dużych prędkościach jazdy, gdzie szczególnie ważne jest bezpieczeństwo ruchu.

Zamek ryglowy natomiast posiada mechanizm rygli, które bezpośrednio blokują iglice w pozycji końcowej. Jego zaletą jest wyjątkowa precyzja zamknięcia oraz stabilność położenia iglicy. Używa się go głównie na rozjazdach intensywnie eksploatowanych, gdzie częste zmiany położenia iglic wymagają solidnego zabezpieczenia pozycji.

http://testowaub.dkonto.pl/aktualne-pytania-na-egzamin-ustny-na-uprawnienia-budowlane/

2. Jakie są minimalne i maksymalne wartości przechyłki toru?

Przechyłka toru kolejowego jest kluczowa dla zachowania komfortu i bezpieczeństwa jazdy. Minimalna przechyłka stosowana w praktyce wynosi zazwyczaj około 20 mm. Tak niewielka wartość zapewnia podstawową stabilność pojazdu na łukach o małych promieniach.

Maksymalna wartość przechyłki wynosi:

• 150 mm dla torów szlakowych,
• 130 mm dla torów głównych na stacjach,
• 100 mm na torach peronowych, rozjazdach oraz torach bocznych.

Przy ustalaniu wartości przechyłki bierze się pod uwagę m.in. promień łuku, prędkość maksymalną oraz rodzaj ruchu (pasażerski, towarowy czy mieszany).

3. Co należy do obowiązków kierownika robót podczas prowadzenia prac przy czynnym torze?

Kierownik robót pełni kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa oraz zgodności prowadzonych prac z obowiązującymi normami. Do jego obowiązków należą:

• nadzorowanie prac zgodnie z dokumentacją techniczną i harmonogramem,
• zapewnienie bezpiecznych warunków pracy, m.in. poprzez stosowanie odpowiednich zabezpieczeń i sygnalizacji,
• komunikacja z dyżurnym ruchu w celu bieżącej koordynacji prowadzonych robót z ruchem pociągów,
• prowadzenie dokumentacji robót, w tym dziennika budowy i protokołów kontroli,
• natychmiastowa reakcja na wszelkie zagrożenia i sytuacje awaryjne,
• szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa pracy oraz nadzór nad przestrzeganiem tych zasad.

4. Jakie są zasady układania toru bezstykowego na obiektach inżynieryjnych?

Układanie toru bezstykowego na obiektach inżynieryjnych wymaga szczególnej uwagi. Ważne zasady obejmują:

• stosowanie przytwierdzeń elastycznych umożliwiających kontrolowane przesunięcia szyn wskutek zmian temperatury,
• montaż urządzeń kompensacyjnych, takich jak urządzenia dylatacyjne, które minimalizują wpływ naprężeń termicznych,
• kontrolę temperatury neutralnej (około 23°C ± 3°C), w której szyny są montowane, aby uniknąć nadmiernych naprężeń termicznych,
• stosowanie dodatkowych wzmocnień konstrukcyjnych mostów i wiaduktów, by kompensować naprężenia wynikające z braku tradycyjnych styków.

5. Jakie są metody naprawy pękniętej szyny?

Pęknięta szyna wymaga natychmiastowej interwencji, aby zapewnić bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Metody naprawy obejmują:

• spawanie elektryczne, które jest szybkie i efektywne przy niewielkich uszkodzeniach, szczególnie przy rutynowych naprawach i na liniach o dużym natężeniu ruchu,
• spawanie termitowe, preferowane w przypadku szybkich, awaryjnych napraw, gdzie wysoka temperatura stapiania się mieszanki termitowej skutecznie scala pęknięcie,
• zastosowanie wstawki szynowej, która jest zalecana przy większych uszkodzeniach i wymaga demontażu fragmentu uszkodzonej szyny oraz zastąpienia jej nowym odcinkiem,
• użycie zacisków awaryjnych jako tymczasowego zabezpieczenia do czasu przeprowadzenia pełnej naprawy lub wymiany fragmentu szyny.

Solidna wiedza praktyczna jest kluczowa, aby zdobyć uprawnienia kolejowe (KOB). Szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania powinny pomóc kandydatom skutecznie przygotować się do egzaminu ustnego i zdobyć niezbędne kwalifikacje zawodowe.

Egzamin ustny na uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej mostowej wykonawczej obejmuje nie tylko zagadnienia techniczne, ale również szczegółową znajomość obowiązujących przepisów prawa. Kandydaci muszą wykazać się umiejętnością poruszania się w gąszczu ustaw, rozporządzeń i procedur administracyjnych, które regulują cały proces budowlany – od planowania inwestycji po jej użytkowanie. Poniżej prezentujemy pięć typowych pytań z zakresu przepisów, które mogą pojawić się na egzaminie na uprawnienia mostowe, wraz z pogłębionymi odpowiedziami wyjaśniającymi praktyczne zastosowanie prawa.

---

1. Jakie są podstawowe obowiązki kierownika budowy wynikające z Prawa budowlanego?

Kierownik budowy ma kluczową rolę w procesie realizacji inwestycji i zgodnie z art. 22 ustawy – Prawo budowlane, jego obowiązki obejmują m.in.:

• prowadzenie dokumentacji budowy (np. dziennika budowy, dokumentacji powykonawczej),

• zabezpieczenie terenu budowy i zapewnienie bezpieczeństwa ludzi oraz mienia,

• wstrzymanie robót w razie zagrożenia dla zdrowia lub życia,

• zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu,

• zgłoszenie zakończenia budowy lub wystąpienie o pozwolenie na użytkowanie.

Kierownik musi również współpracować z inwestorem, inspektorem nadzoru i projektantem oraz prowadzić budowę zgodnie z zatwierdzonym projektem i obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.

http://testowaub.dkonto.pl/aktualne-pytania-na-egzamin-ustny-na-uprawnienia-budowlane/

---

2. Co to jest pozwolenie na budowę i kiedy jest wymagane?

Pozwolenie na budowę to decyzja administracyjna wydawana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (najczęściej starostę), która uprawnia do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu tej decyzji, chyba że są zwolnione z obowiązku jej uzyskania na podstawie art. 29 (np. drobne obiekty, sieci, urządzenia pomocnicze).

Wniosek o pozwolenie na budowę musi zawierać m.in.:

• projekt budowlany,

• zaświadczenia o prawach autorskich projektanta,

• decyzję środowiskową (jeśli dotyczy),

• oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością.

Brak pozwolenia w sytuacji, gdy jest wymagane, skutkuje samowolą budowlaną i może prowadzić do nałożenia kar lub nakazu rozbiórki.

---

3. Jakie decyzje wymagane są przed rozpoczęciem robót budowlanych związanych z infrastrukturą mostową?

W przypadku inwestycji mostowej wymagane są następujące dokumenty i decyzje:

• Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (jeśli inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko),

• Decyzja ZRID (Zezwolenie na realizację inwestycji drogowej), w przypadku dróg publicznych – wydawana na podstawie tzw. specustawy,

• Pozwolenie na budowę – jeśli ZRID nie jest stosowany,

• Uzgodnienia z gestorami sieci, zarządcami dróg, wodami polskimi itp.,

• Mapa do celów projektowych, projekt budowlany, projekt wykonawczy.

Dodatkowo wymagane może być pozwolenie wodnoprawne, decyzje konserwatorskie oraz opinia regionalnego dyrektora ochrony środowiska – w zależności od lokalizacji i zakresu robót.

---

4. Kto ponosi odpowiedzialność za dopuszczenie obiektu do użytkowania i jak przebiega ta procedura?

Za dopuszczenie obiektu budowlanego do użytkowania odpowiada inwestor, który zgodnie z art. 54–57 Prawa budowlanego zobowiązany jest zgłosić zakończenie budowy lub wystąpić o pozwolenie na użytkowanie – w zależności od rodzaju obiektu i jego wpływu na środowisko lub bezpieczeństwo.

Procedura dopuszczenia obejmuje:

• zawiadomienie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego,

• załączenie wymaganej dokumentacji (m.in. dziennik budowy, protokoły odbiorów, oświadczenia kierownika budowy i projektanta),

• przeprowadzenie obowiązkowej kontroli przez organ nadzoru (jeśli jest wymagane).

Dopiero po pozytywnej decyzji lub braku sprzeciwu w ustawowym terminie, obiekt może zostać użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. W przypadku mostów i wiaduktów niemal zawsze wymaga się pełnej procedury z kontrolą i decyzją o pozwoleniu na użytkowanie.

---

5. Jakie są konsekwencje prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z przepisami prawa?

Prowadzenie robót budowlanych bez wymaganych decyzji, zgłoszeń lub niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi jest kwalifikowane jako samowola budowlana. W przypadku jej stwierdzenia, organ nadzoru budowlanego może:

• nakazać wstrzymanie robót,

• nałożyć obowiązek legalizacji budowy (co wiąże się z wysokimi opłatami i spełnieniem wymogów formalnych),

• wydać decyzję o rozbiórce obiektu lub jego części.

Dodatkowo kierownik budowy, inwestor lub wykonawca może ponosić odpowiedzialność zawodową w budownictwie, włącznie z zawieszeniem uprawnień lub ich cofnięciem. W niektórych przypadkach możliwe są także sankcje karne określone w Kodeksie wykroczeń i Kodeksie karnym.

Egzamin ustny na uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej mostowej wykonawczej to moment, w którym kandydaci muszą wykazać się nie tylko wiedzą teoretyczną, ale przede wszystkim doświadczeniem praktycznym zdobytym na budowie. Komisja egzaminacyjna zadaje pytania odnoszące się do realnych sytuacji zawodowych, dlatego warto wcześniej zapoznać się z typowymi zagadnieniami, które mogą paść podczas egzaminu. Poniżej przedstawiamy pięć przykładowych pytań z praktyki zawodowej wraz ze szczegółowymi odpowiedziami – opracowanych na podstawie rzeczywistych tematów egzaminacyjnych.

1. Jak wygląda procedura ubiegania się o ZRID i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie?

ZRID, czyli Zezwolenie na Realizację Inwestycji Drogowej, to szczególny rodzaj decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie tzw. „specustawy drogowej” (ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych). Procedura ZRID zastępuje pozwolenie na budowę i jednocześnie zatwierdza projekt budowlany oraz decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Wniosek o ZRID składa inwestor (najczęściej GDDKiA lub samorząd) do wojewody, dołączając:

• projekt budowlany,

• mapy sytuacyjno-wysokościowe z podziałem nieruchomości,

• decyzje środowiskowe (jeśli są wymagane),

• uzgodnienia z gestorami sieci.

Decyzja ZRID powoduje z urzędu przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa lub samorząd, a właścicielom przysługuje odszkodowanie.

Po zakończeniu budowy inwestor występuje o pozwolenie na użytkowanie do nadzoru budowlanego. Organ ten dokonuje kontroli obowiązkowej, podczas której sprawdza zgodność wykonania z dokumentacją i przepisami. Wydanie pozwolenia na użytkowanie jest warunkiem prawnym dopuszczenia obiektu do eksploatacji.

http://testowaub.dkonto.pl/aktualne-pytania-na-egzamin-ustny-na-uprawnienia-budowlane/

---

2. Omówić próbne obciążenie mostu – statyczne i dynamiczne

Próbne obciążenia mostu to obowiązkowy element odbioru obiektów mostowych, określony m.in. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 1999 r. Obciążenia te mają na celu potwierdzenie, że konstrukcja nośna spełnia założenia projektowe i jest bezpieczna do użytkowania.

Próbne obciążenie statyczne polega na umieszczeniu na obiekcie (np. przęśle mostowym) odpowiednio rozmieszczonych pojazdów (np. ciężarówek) o znanej masie. Mierzy się ugięcia, przemieszczenia, ewentualne rysy oraz ich rozwój. Porównuje się je z wartościami obliczeniowymi, dopuszczalnymi przez normy projektowe (np. PN-EN 1991-2).

Próbne obciążenie dynamiczne polega na przejazdach pojazdów z różnymi prędkościami (np. 20 km/h, 40 km/h) i oceną reakcji konstrukcji w czasie rzeczywistym. Analizuje się przyspieszenia, częstotliwości drgań oraz rezonansy. Czasami do oceny wykorzystuje się systemy akcelerometrów lub radarów.

Wyniki próbnego obciążenia dokumentowane są w raporcie z próbnego obciążenia, który dołącza się do dokumentacji powykonawczej i przekazuje nadzorowi budowlanemu.

---

3. W jaki sposób wykonywane są pale CFA?

Pale CFA (Continuous Flight Auger) to pale formowane w gruncie bez konieczności użycia rur osłonowych. Metoda jest stosunkowo cicha, szybka i ogranicza drgania, co czyni ją idealną w warunkach miejskich oraz przy sąsiedztwie obiektów wrażliwych na wibracje.

Proces wykonania pala CFA przebiega w następujących etapach:

1. Świder ciągły (w kształcie spirali) wierci otwór do wymaganej głębokości – grunt nie jest wynoszony na powierzchnię, lecz zatrzymuje się w spirali.

2. Po osiągnięciu głębokości rozpoczyna się wyciąganie świdra – w tym samym czasie przez rurę wewnętrzną pompowany jest beton (lub zaczyn cementowy), co zapobiega zapadaniu się ścian otworu.

3. Po zakończeniu betonowania, do świeżo wylanej mieszanki wciskane jest zbrojenie (najczęściej prefabrykowane kosze stalowe lub pręty gwintowane).

Wymaga to użycia specjalistycznych wiertnic CFA, mieszalników betonu i dokładnego monitorowania parametrów (np. ciśnienie, objętość, głębokość). Pale CFA stosuje się jako fundamenty pośrednie np. pod przyczółki mostowe, mury oporowe czy podpory wiaduktów.

---

4. Jakie są typowe uszkodzenia przyczółków i jak się je naprawia?

Typowe uszkodzenia przyczółków mostowych mogą wynikać z:

• działania wody – rozmycia fundamentów, erozja skarp, podmycia,

• uszkodzeń mechanicznych – np. uderzenia pojazdów,

• starzenia się materiałów – karbonatyzacja betonu, korozja zbrojenia,

• wadliwego odwodnienia – woda gromadząca się za skrzydłami lub w zasypce.

Przykładowe uszkodzenia to:

• rysy i pęknięcia betonu (w kierunku pionowym lub poziomym),

• łuszczenie się powłok ochronnych,

• przecieki lub wysolenia,

• nierówne osiadania lub przechyły,

• odspojenia zasypek.

Metody napraw obejmują:

• iniekcję żywicą epoksydową lub cementową (do rys i pustek),

• reprofilację betonu (przy ubytkach),

• naprawę i wymianę odwodnienia i drenaży,

• zastosowanie geokrat, geowłóknin i umocnień skarp,

• zabezpieczenie antykorozyjne odkrytych prętów.

---

5. W jaki sposób prowadzi się betonowanie w warunkach niskich i wysokich temperatur?

Betonowanie w temperaturach ekstremalnych wymaga zachowania odpowiednich procedur technologicznych określonych m.in. w normie PN-EN 13670 i wytycznych ITB.

W niskich temperaturach (poniżej +5°C):

• należy stosować ciepłą wodę zarobową i podgrzewany kruszywo,

• dodaje się domieszki chemiczne przyspieszające wiązanie i mrozoodporne,

• elementy konstrukcji powinny być osłonięte przed chłodem i wiatrem (np. plandeki, namioty),

• utrzymywanie temperatury betonu powyżej 5°C przez minimum 72h od wbudowania (maty grzewcze, nagrzewnice).

W wysokich temperaturach (powyżej 25–30°C):

• betonowanie prowadzi się wcześnie rano lub wieczorem,

• stosuje się domieszki opóźniające wiązanie (np. lignosulfoniany),

• zaleca się chłodzenie składników (kruszywo, woda),

• powierzchnie betonu należy osłaniać (maty, folie, kurtyny wodne) i pielęgnować natryskowo,

• unika się długich transportów i przestojów technologicznych.

Celem jest utrzymanie odpowiedniej temperatury betonu podczas wiązania i zapobieganie powstawaniu zarysowań skurczowych, osłabieniu wytrzymałości czy przebiegu niekontrolowanego procesu hydratacji.

Uzyskanie uprawnień budowlanych to duży krok w rozwoju zawodowym każdego inżyniera, a egzamin ustny z praktyki zawodowej stanowi jego najważniejszy sprawdzian. Kandydaci starający się o uprawnienia mostowe wykonawczepowinni nie tylko dobrze znać procedury i technologie, ale również potrafić odnieść je do rzeczywistych sytuacji na budowie. Regularna praktyka, znajomość typowych zagadnień egzaminacyjnych oraz rzetelna analiza podobnych pytań zwiększają szansę na pozytywny wynik i zdobycie upragnionych uprawnień.

Egzamin ustny na uprawnienia budowlane w specjalności kolejowej w zakresie sterowania ruchem kolejowym (SRK) – wykonawcze to nie tylko sprawdzian wiedzy technicznej, ale również dokładna weryfikacja znajomości przepisów prawa budowlanego, kolejowego oraz norm bezpieczeństwa. Kandydaci muszą wykazać się nie tylko rozumieniem procedur administracyjnych, ale też praktycznym zastosowaniem przepisów podczas realizacji robót związanych z montażem i modernizacją urządzeń SRK.

W tej części egzaminu komisja szczególnie zwraca uwagę na umiejętność poruszania się w aktach prawnych, takich jak Prawo budowlane, ustawa o transporcie kolejowym, rozporządzenia dotyczące warunków technicznych, a także regulacje związane z nadzorem budowlanym, kontrolą techniczną i odpowiedzialnością zawodową.

W niniejszym artykule przedstawiamy pięć przykładowych pytań z zakresu znajomości przepisów, które mogą pojawić się podczas egzaminu ustnego na uprawnienia kolejowe w specjalności SRK – wykonawcze. Każde pytanie zostało opatrzone praktyczną odpowiedzią, która pomoże uporządkować wiedzę i lepiej przygotować się do egzaminu.

1. Jakie są obowiązki kierownika budowy w trakcie procesu budowlanego?

Zgodnie z art. 22 Prawa budowlanego, kierownik budowy odpowiada za prawidłową realizację inwestycji i ma szereg obowiązków, w tym:

• prowadzenie dokumentacji budowy, w tym dziennika budowy,

• realizację robót zgodnie z zatwierdzonym projektem i pozwoleniem na budowę,

• koordynację robót oraz nadzór nad przestrzeganiem przepisów BHP,

• zabezpieczenie terenu budowy,

• zgłaszanie obiektu do odbioru,

• współpraca z inwestorem i inspektorem nadzoru inwestorskiego,

• informowanie o wszelkich nieprawidłowościach lub zagrożeniach w trakcie budowy.

http://testowaub.dkonto.pl/aktualne-pytania-na-egzamin-ustny-na-uprawnienia-budowlane/

---

2. Jakie dokumenty należy dołączyć w przypadku wystąpienia zmian nieistotnych w projekcie budowlanym?

Dla zmian nieistotnych (czyli takich, które nie wpływają na zakres oddziaływania inwestycji), zgodnie z przepisami, należy:

• dołączyć kopie rysunków projektowych z naniesionymi zmianami,

• dołączyć opis zmian (jeśli wymagany),

• zachować zgodność z miejscowym planem zagospodarowania lub warunkami zabudowy,

• nie ma obowiązku zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zmiany muszą być zaznaczone w dokumentacji powykonawczej.

---

3. Jakie są obowiązki inwestora, gdy na budowie występuje kilku inspektorów nadzoru inwestorskiego w różnych specjalnościach?

Inwestor, zgodnie z art. 18 Prawa budowlanego, ma obowiązek:

• wyznaczyć koordynatora inspektorów nadzoru inwestorskiego,

• zapewnić skoordynowaną współpracę między specjalnościami (np. konstrukcyjno-budowlaną, SRK, sanitarną),

• umożliwić każdemu inspektorowi dostęp do informacji i dokumentacji budowy,

• dbać, by nadzór był prowadzony zgodnie z przepisami i pozwoleniem na budowę.

---

4. Jakie są podstawy wyłączenia organu z prowadzenia sprawy administracyjnej?

Zgodnie z art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej (lub jego pracownik) jest wyłączony z prowadzenia sprawy, gdy:

• jest stroną w postępowaniu,

• jego małżonek, krewny lub osoba pozostająca w bliskim stosunku jest stroną,

• istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności,

• brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji.

W takich przypadkach sprawa powinna zostać przekazana innemu organowi lub urzędnikowi.

---

5. Jakie obowiązki ciążą na właścicielu budynku podczas katastrofy budowlanej?

W przypadku wystąpienia katastrofy budowlanej, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek:

• niezwłocznie zawiadomić organy: nadzór budowlany, prokuraturę oraz policję,

• zabezpieczyć miejsce zdarzenia,

• wstrzymać użytkowanie obiektu (jeśli zagraża to życiu lub zdrowiu),

• współpracować z organami w ustaleniu przyczyn katastrofy,

• udostępnić dokumentację obiektu i umożliwić przeprowadzenie ekspertyz.

Te obowiązki wynikają bezpośrednio z art. 75 Prawa budowlanego.

---

Egzamin ustny na uprawnienia budowlane w specjalności kolejowej w zakresie sterowania ruchem kolejowym (SRK) – wykonawcze, to jedno z bardziej wymagających wyzwań dla inżynierów specjalizujących się w infrastrukturze kolejowej. Kandydaci muszą wykazać się nie tylko znajomością norm technicznych i dokumentacji, ale przede wszystkim praktyczną wiedzą związaną z realizacją robót budowlanych i montażowych w obszarze urządzeń sterowania ruchem kolejowym.

Zakres egzaminu na uprawnienia kolejowe SRK obejmuje między innymi: montaż i nadzór nad pracami przy sygnalizatorach, rozjazdach z napędami, urządzeniach zabezpieczenia przejazdów kolejowych, torach odstawczych czy blokadach liniowych i stacyjnych. Oceniana jest również znajomość zasad współpracy z zarządcą infrastruktury, prowadzenia robót przy czynnych liniach kolejowych oraz przestrzegania przepisów BHP i organizacji ruchu kolejowego w trakcie prac.

W tym artykule przedstawiamy pięć przykładowych pytań z zakresu praktyki zawodowej, które mogą pojawić się na egzaminie ustnym w tej specjalności. Odpowiedzi uwzględniają aktualne wytyczne, standardy wykonawcze oraz praktyczne sytuacje, z jakimi spotyka się inżynier SRK na budowie.

1. Co to jest przechyłka toru i jakie są jej dopuszczalne wartości?

Przechyłka toru to różnica wysokości pomiędzy główkami szyn w przekroju poprzecznym toru, wprowadzana w łukach poziomych w celu zrównoważenia sił działających na pojazd szynowy poruszający się z dużą prędkością. Jej celem jest ograniczenie siły bocznej działającej na obrzeże koła i główkę szyny oraz poprawa komfortu jazdy.

Dopuszczalne wartości przechyłki:

• Maksymalna:

• Tor główny zasadniczy: 150 mm

• Tor główny dodatkowy: 130 mm

• Minimalna:

• W torach przy peronie – zwykle do 110 mm, aby zapewnić komfort i bezpieczeństwo podczas wsiadania.

• W rozjazdach: przechyłka nie powinna być stosowana, dlatego projektuje się tam przejście z przechyłki do 0.

Niedomiar i nadmiar przechyłki:

• Niedomiar występuje, gdy wartość przechyłki jest niższa niż wymagana dla danej prędkości – wpływa negatywnie na komfort podróży.

• Nadmiar – gdy wartość przechyłki przekracza wartość wynikającą z prędkości – może wpływać na stabilność pojazdu przy mniejszych prędkościach (np. na bocznicach).

http://testowaub.dkonto.pl/aktualne-pytania-na-egzamin-ustny-na-uprawnienia-budowlane/

---

2. Jakie są obowiązki kierownika robót podczas prowadzenia robót torowych?

Kierownik robót torowych ponosi odpowiedzialność za organizację, bezpieczeństwo oraz prawidłową realizację prac torowych.

Do jego obowiązków należą m.in.:

• Organizacja frontu robót zgodnie z dokumentacją techniczną i przepisami technicznymi.

• Koordynacja prac w rejonie czynnym kolejowo – szczególnie przy prędkościach powyżej 100 km/h.

• Utrzymanie stałego kontaktu z dyżurnym ruchu i inspektorami technicznymi.

• Zapewnienie bezpieczeństwa pracowników na torze (BHP, ostrzegacze, sygnalizacja).

• Prowadzenie dokumentacji budowy i wpisów do dziennika budowy.

• Reakcja na nieprzewidziane sytuacje, np. wykolejenie, uszkodzenia toru, przemakanie podtorza.

• Zabezpieczenie terenu prac i nadzór nad sprzętem torowym.

---

3. Co to jest wichrowatość toru i dlaczego jest niebezpieczna?

Wichrowatość toru to przestrzenne skręcenie płaszczyzny toru, polegające na tym, że szyny nie leżą w jednej płaszczyźnie – jedna z nich unosi się wyżej niż powinna względem drugiej, co powoduje zaburzenia w ruchu pojazdów szynowych.

Dlaczego wichrowatość jest niebezpieczna?

• Może prowadzić do odciążenia kół jednej strony pojazdu, co w skrajnych przypadkach może skutkować wykolejeniem.

• Szczególnie niebezpieczna w łukach i na rozjazdach.

• Przekroczenie dopuszczalnych wartości może skutkować ograniczeniem prędkości, a nawet zamknięciem toru do czasu naprawy.

Jak mierzy się wichrowatość?

• Za pomocą toromierzy cyfrowych lub mechanicznych, poprzez pomiar różnicy wysokości główek szyn na określonej bazie (np. 5 m).

• Dopuszczalne wartości są zależne od klasy toru i prędkości projektowej.

---

4. Co to jest tor bezstykowy i w jakich temperaturach go się układa?

Tor bezstykowy to nawierzchnia kolejowa, w której szyny są ze sobą trwale złączone (najczęściej zgrzewane), bez luzów na stykach, co umożliwia uzyskanie ciągłości geometrycznej i dynamicznej toru.

Zalety toru bezstykowego:

• Redukcja hałasu.

• Mniejsze zużycie kół i szyn.

• Lepszy komfort jazdy.

Temperatura neutralna toru (Tn):

To temperatura, przy której tor jest wolny od sił podłużnych (brak rozciągania i ściskania).

• W Polsce przyjmuje się Tn ≈ 23°C ±3°C.

• Układanie toru powinno się odbywać przy temperaturze od 15°C do 30°C.

• Jeżeli układanie następuje poza tym zakresem, należy zastosować regulację naprężeń podłużnych (np. przez dociążenie toru, stabilizację itp.).

---

5. Jakie są rodzaje napraw pękniętej szyny?

Pęknięcie szyny to sytuacja awaryjna, która musi być szybko zabezpieczona i naprawiona zgodnie z instrukcjami PKP PLK.

Rodzaje napraw:

1. Wstawka szynowa:

• Najczęstszy sposób trwałej naprawy.

• Wstawiana jest nowa szyna o długości min. 4 m, połączona z istniejącym torem poprzez złącza spawane lub skręcane.

2. Złącze tymczasowe (np. łącznik złamanej szyny):

• Używane w przypadku braku możliwości szybkiej wymiany.

• Ograniczona prędkość przejazdu (zwykle 20–40 km/h) do czasu wykonania docelowej naprawy.

3. Spawanie termitowe (jeśli uszkodzenie nie jest głębokie i znajduje się w rejonie dopuszczalnym do spawania).

4. Demontaż i wymiana całej szyny – w przypadku powtarzających się pęknięć lub dużych uszkodzeń zmęczeniowych.

Egzamin ustny na uprawnienia hydrotechniczne w zakresie wykonawczym to wyzwanie wymagające dogłębnej znajomości procesów budowlanych, technologii robót oraz zasad bezpieczeństwa. Kandydaci muszą wykazać się praktycznym doświadczeniem w realizacji budowli hydrotechnicznych, takich jak jazy, wały przeciwpowodziowe, nabrzeża czy budowle regulacyjne. W trakcie egzaminu sprawdzana jest nie tylko znajomość teorii, ale również umiejętność rozwiązywania problemów technicznych i podejmowania decyzji na placu budowy.

W niniejszym artykule przedstawiamy pięć przykładowych pytań egzaminacyjnych dotyczących praktyki zawodowej w hydrotechnice wykonawczej. Odpowiedzi zawierają kluczowe informacje, które mogą pomóc w skutecznym przygotowaniu się do egzaminu i zwiększyć szanse na uzyskanie uprawnień budowlanych w tej specjalności.

1. Jakie są metody stabilizacji skarp w budownictwie hydrotechnicznym?

Stabilizacja skarp w budownictwie hydrotechnicznym ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i trwałości budowli. Do najczęściej stosowanych metod należą:

1. Umocnienia roślinne – stosowanie traw, krzewów lub wikliny do zabezpieczenia powierzchni przed erozją.

2. Gabiony – konstrukcje z siatek stalowych wypełnionych kamieniami, które stabilizują skarpę i przeciwdziałają osuwiskom.

3. Palisady drewniane lub betonowe – stosowane do wzmocnienia brzegów rzek i zbiorników wodnych.

4. Siatki geosyntetyczne i geowłókniny – poprawiają nośność gruntu oraz zapobiegają erozji.

5. Mury oporowe – wykonane z betonu, kamienia lub cegły, stosowane w miejscach o dużym nachyleniu skarp.

6. Ostrogi hydrotechniczne – konstrukcje budowane w celu ochrony brzegów rzek przed podmywaniem.

7. Iniekcja cementowa lub chemiczna – wzmacnia grunt poprzez wypełnianie pustek i zwiększanie jego spoistości.

8. Faszynowe umocnienia – stosowane głównie w hydrotechnice do zabezpieczenia skarp przed działaniem fal i prądów wodnych.

Każda z tych metod dobierana jest indywidualnie w zależności od warunków gruntowych i specyfiki danego projektu hydrotechnicznego.

http://testowaub.dkonto.pl/aktualne-pytania-na-egzamin-ustny-na-uprawnienia-budowlane/

2. W ciągu ilu dni należy sporządzić protokół powypadkowy?

Protokół powypadkowy powinien być sporządzony w ciągu 14 dni od dnia zgłoszenia wypadku przez poszkodowanego lub inną osobę. W uzasadnionych przypadkach termin ten może zostać przedłużony, jednak wymaga to podania przyczyny opóźnienia.

Procedura sporządzania protokołu obejmuje:

• Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przez zespół powypadkowy (zazwyczaj składający się z przedstawiciela pracodawcy i społecznego inspektora pracy lub pracownika służby BHP).

• Zebranie wyjaśnień od poszkodowanego i świadków.

• Analizę warunków i przyczyn wypadku.

• Sporządzenie protokołu powypadkowego (formularz Z-KW) i przekazanie go do zatwierdzenia przez pracodawcę.

• Zapisanie w rejestrze wypadków i przekazanie kopii poszkodowanemu.

Nieprzestrzeganie tego terminu może skutkować konsekwencjami prawnymi dla pracodawcy.

3. Próbne obciążenia budowli hydrotechnicznych – jak się wykonuje i dla jakich budowli hydrotechnicznych się ich nie robi?

Próbne obciążenia budowli hydrotechnicznych są wykonywane w celu oceny ich wytrzymałości, stateczności oraz bezpieczeństwa eksploatacji. Proces ten polega na kontrolowanym oddziaływaniu sił, które symulują rzeczywiste warunki pracy budowli.

Jak wykonuje się próbne obciążenia?

1. Analiza teoretyczna – określenie spodziewanych wartości przemieszczeń, naprężeń i sił wewnętrznych.

2. Przygotowanie obiektu – instalacja urządzeń pomiarowych, zabezpieczenie obiektu przed ewentualnymi uszkodzeniami.

3. Obciążenie – stopniowe zwiększanie obciążenia do wartości projektowej i monitorowanie reakcji konstrukcji.

4. Pomiary i analiza wyników – sprawdzenie zgodności rzeczywistych przemieszczeń i odkształceń z przewidywaniami.

5. Raport końcowy – podsumowanie wyników, wnioski dotyczące bezpieczeństwa i użytkowania budowli.

Dla jakich budowli hydrotechnicznych nie wykonuje się próbnych obciążeń?

• Małych budowli hydrotechnicznych, gdzie obciążenie próbne jest niemożliwe lub nieuzasadnione ekonomicznie.

• Wałów przeciwpowodziowych, gdyż są to struktury ziemne, a ich nośność określa się na podstawie badań geotechnicznych i historycznych danych dotyczących przepływów wody.

• Zapór ziemnych i narzutowych, gdzie zamiast próbnego obciążenia wykonuje się szczegółowe badania geotechniczne i monitoring eksploatacyjny.

---

4. Pod jakim kryterium klasyfikuje się wały przeciwpowodziowe?

Wały przeciwpowodziowe klasyfikuje się według kilku kryteriów, w zależności od ich funkcji, budowy oraz poziomu ryzyka hydrologicznego.

1. Klasyfikacja według znaczenia i ryzyka powodziowego

• I klasa – wały o strategicznym znaczeniu, chroniące duże obszary miejskie, przemysłowe i infrastrukturalne.

• II klasa – wały chroniące tereny rolnicze oraz obszary o mniejszym zaludnieniu.

• III klasa – wały lokalne, zabezpieczające małe osiedla i pojedyncze gospodarstwa.

2. Klasyfikacja według konstrukcji

• Wały jednorodne – wykonane z jednorodnego materiału (np. gliny, piasku).

• Wały rdzeniowe – posiadają rdzeń wykonany z materiału nieprzepuszczalnego, zabezpieczający przed przesiąkami.

• Wały ekranowe – zabezpieczone dodatkowymi powłokami (np. geomembranami).

3. Klasyfikacja według wysokości

• Niskie – do 3 m.

• Średnie – od 3 do 7 m.

• Wysokie – powyżej 7 m.

Wybór klasy wału zależy od prognozowanego poziomu wód, rodzaju podłoża i zagrożeń hydrologicznych. To jedno z częstszych pytań na uprawnienia hydrotechniczne.

5. Co wpływa na trwałość budowli hydrotechnicznych wykonanych z betonu?

Trwałość budowli hydrotechnicznych betonowych zależy od szeregu czynników, w tym jakości zastosowanych materiałów, warunków środowiskowych oraz prawidłowego wykonania konstrukcji.

Główne czynniki wpływające na trwałość:

1. Jakość betonu – odpowiedni dobór składu mieszanki betonowej (cement, kruszywo, woda, domieszki), właściwa klasa betonu (np. beton hydrotechniczny klasy C30/37).

2. Ekspozycja na warunki atmosferyczne – budowle narażone na działanie mrozu, soli morskiej, zmienne poziomy wody wymagają betonu odpornego na karbonatyzację i korozję chlorkową.

3. Oddziaływania mechaniczne – erozja, ścieranie, uderzenia fal lub przepływów wody.

4. Oddziaływania chemiczne – agresywne środowisko wodne, kwasy humusowe, siarczany mogą przyspieszać degradację betonu.

5. Zbrojenie i ochrona antykorozyjna – właściwe otulenie zbrojenia betonem zapobiega korozji stali i zwiększa trwałość konstrukcji.

6. Prawidłowe wykonanie i pielęgnacja – odpowiednie zagęszczenie mieszanki betonowej, utrzymanie wilgotności podczas dojrzewania betonu oraz eliminacja rys skurczowych wpływają na wytrzymałość budowli.

Regularne inspekcje i konserwacja pozwalają na wykrycie i naprawę uszkodzeń, wydłużając żywotność obiektów hydrotechnicznych.