Kandydaci ubiegający się o uprawnienia architektoniczne powinny złożyć wniosek kwalifikacyjny w okręgowej izbie architektów oraz wziąć udział w postępowaniu kwalifikacyjnym. Izby Architektów każdorazowo przeprowadzają takie postępowanie na kilka miesięcy przed wyznaczonym egzaminem w sesji letniej oraz zimowej.
Terminy składania wniosków kwalifikacyjnych na uprawnienia architektoniczne
Zgodnie z regulaminem postępowania kwalifikacyjnego IARP kompletne wnioski kwalifikacyjne należy składać nie poźniej niż na 3 miesiące przed wyznaczoną datą rozpoczęcia sesji egzaminacyjnej ( egzaminu testowego ). Tak więc dla sesji letniej, gdzie egzamin zwykle odbywa się na początku czerwca, ostateczną datą składania dokumentów będzie początek marca. Analogicznie w sesji zimowej z egzaminem na początku grudnia, najpóźniej wniosek kwalifikacyjny należy złożyć na początku września.
Kto przeprowadza kwalifikacje
Kwalifikacja wykształcenia i praktyki zawodowej oraz przeprowadzanie egzaminów w pierwszej instancji należy do zadań okręgowych komisji kwalifikacyjnych powoływanych w każdym oddziale IARP. Natomiast prowadzenie postępowania odwoławczego oraz wydawanie decyzji w drugiej instancji w sprawach nadawania uprawnień architektonicznych należy do kompetencji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej IARP
Etapy postępowania kwalifikacyjnego
Postępowanie kwalifikacyjne w sprawach o nadawanie uprawnień architektonicznych składa się z następujących etapów:
- kwalifikowanie wykształcenia oraz praktyki zawodowej – kandydaci składają wnioski wraz z dokumentami potwierdzającymi praktykę i wykształcenie, które następnie są weryfikowane przez komisje kwalifikacyjne. W przypadku pozytywnej weryfikacji zostają dopuszczeni do egzaminu
- egzamin na uprawnienia architektoniczne – składa się z części pisemnej w formie testu jednokrotnego wyboru z zakresu znajomości przepisów oraz części ustnej sprawdzającej umiejętności praktyczne kandydatów
- wydanie decyzji o nadaniu uprawnień architektonicznych – decyzja o nadaniu uprawnień architektonicznych wydawana jest osobom, które pomyślnie przeszły weryfikację praktyki i wykształcenia oraz zakończyły egzamin pisemny i ustny z wynikiem pozytywnym. Decyzja wydawana jest przez organ samorządu zawodowego w formie administracyjnej.
Prowadzenie postępowania kwalifikacyjnego o uprawnienia architektoniczne należy do zadań okręgowych komisji kwalifikacyjnych powoływanych przy każdej izbie architektów. Prowadzenie postępowania odwoławczego i wydawanie decyzji w drugiej instancji w sprawach nadawania uprawnień budowlanych, należy do kompetencji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP.
Kwalifikacja na uprawnienia architektoniczne – wymagane dokumenty
Do wniosku nadanie uprawnień architektonicznych należy dołączyć następujące dodatkowe dokumenty:
- dokumenty potwierdzające posiadane wykształcenie:
- odpis dyplomu ukończenia studiów wyższych I lub II stopnia albo studiów jednolitych magisterskich albo kopię odpisu dyplomu;
- suplement do dyplomu albo zaświadczenie o przebiegu studiów I lub II-go stopnia albo studiów jednolitych magisterskich
- dokumenty potwierdzające odbycie praktyki zawodowej
- zbiorcze zestawienie projektów i prac wykonanych w ramach praktyki zawodowej, oddzielnie dla praktyki przy sporządzaniu projektów oraz praktyki na budowie wraz z oświadczeniem potwierdzającym jej odbycie;
- zaświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej wydane przez właściwego wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, z wyszczególnieniem okresu odbywania praktyki zawodowej z podaniem terminów rozpoczęcia i ukończenia praktyki, z zakresu danej specjalności;
- dokument zawierający przebieg praktyki, wydany przez kierownika jednostki, w której odbywała się praktyka zawodowa, potwierdzony przez osobę, pod kierunkiem której była odbywana praktyka, posiadającą uprawnienia odpowiadające uprawnieniom w specjalności architektonicznej oraz zakresem adekwatnym do rodzaju uprawnień o jakie ubiega się kandydat – dla praktyki zagranicznej
- książka praktyki zawodowej z udokumentowaną praktyką zawodową przed 25 września 2014 r., z wpisami potwierdzonymi przez osobę kierującą praktyką do dnia 16 października 2014 r.;
- zaświadczenie o odbyciu praktyki zawodowej, wydane przez jednostkę, w której praktyka się odbywała, potwierdzone przez osobę kierującą praktyką – praktyka przez 1 stycznia 1995 r.
- dwie wybrane przez kandydata prace projektowe, dotyczące różnych obiektów, o różnych funkcjach, wykonane w ramach odbytej praktyki zawodowej – w przypadku ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych do projektowania albo projektowania i kierowania robotami budowlanymi
- zaświadczenie z uczelni – w przypadku, gdy studia były prowadzone w oparciu o umowę zawartą z Izbą Architektów RP
- życiorys zawodowy
- zaświadczenie o przynależności do izby samorządu zawodowego osób kierujących praktyką zawodową, w tym patrona praktyki, za cały okres tej praktyki, wraz z kopią uprawnień budowlanych odpowiednich do rodzaju i zakresu;
- decyzję o nadaniu uprawnień budowlanych, jeśli kandydat posiada inne uprawnienia budowlane;
- dowód uiszczenia pierwszej raty opłaty za postępowanie kwalifikacyjne
- informację, czy kandydat składał uprzednio wniosek o nadanie uprawnień budowlanych w innej okręgowej komisji kwalifikacyjnej, jeśli tak, to w której;
Wypełniony wzór zbiorczego zestawienia praktyki zawodowej na uprawnienia architektoniczne
uprawnienia wykonawcze
- budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego;
- budowa przedszkola
- rozbudowa hali magazynowej
wzór obejmuje 3 strony A-4 oraz 1 strona dodatkowe informacje i wyjaśnienia (zamów)
uprawnienia projektowe
- projekt centrum handlowo-usługowego z parkingiem;
- projekt hali sportowej;
- projekt zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych
przykład obejmuje 3 strony A-4 oraz 1 strona dodatkowe informacje i wyjaśnienia (zamów)
Braki w dokumentach kwalifikacyjnych
Na etapie kwalifikowania może dojść do sytuacji, w której zdający nie załączy wszystkich dokumentów lub będą one zawierać błędy formalne. W takim wypadku postępowanie kwalifikacyjne jest nadal prowadzone natomiast okręgowa komisja kwalifikacyjna wzywa wnioskodawcę do ich uzupełnienia, w określonym terminie, zgodnie z przepisami art. 64 K.p.a. Dopiero w przypadku braku uzupełnienia dokumentów w wyznaczonym terminie może dojść do odrzucenia wniosku. Warto wiedzieć, iż opłata kwalifikacyjna wówczas nie polega zwrotowi.
Opłaty za uprawnienia architektoniczne
Postępowanie kwalifikacyjne na uprawnienia architektoniczne wymaga od kandydatów uiszczenia opłat kwalifikacyjnych, których wysokość ustalana jest w uchwale Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej IARP. Wysokość opłat w 2023 roku wynosi odpowiednio:
- 1390 zł – za kwalifikowanie praktyki zawodowej i wykształcenia oraz taka sama opłata za egzamin – dla pojedynczych uprawnień do projektowania lub kierowania robotami;
- 2090 zł – za weryfikację praktyki i wykształcenia oraz dodatkowo ta sama kwota za przeprowadzenie egzaminu – dla łączonych uprawnień architektonicznych do projektowania lub kierowania;
