Wielu studentów planujących uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej zastanawia się, czy praktykę zawodową można rozpocząć już po ukończeniu trzeciego roku studiów na kierunku budownictwo, jeżeli następnie kontynuują naukę na studiach II stopnia na architekturze. Odpowiedź na to pytanie wymaga analizy obowiązujących przepisów prawa oraz ich właściwej interpretacji.
Ogólna zasada odbywania praktyki zawodowej
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, praktyka zawodowa odbywana jest co do zasady po uzyskaniu dyplomu ukończenia wyższej uczelni (lub odpowiedniego tytułu zawodowego). Praktyka ta musi być potwierdzona przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane oraz wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Wyjątek – praktyka po III roku studiów
Ustawodawca wprowadził jednak wyjątek od tej zasady. Zgodnie z § 3 ust. 3 wskazanego rozporządzenia, do praktyki zawodowej można zaliczyć również praktykę odbytą po ukończeniu trzeciego roku studiów wyższych, pod warunkiem że:
praktyka jest potwierdzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane,
osoba ta jest czynnym członkiem właściwej izby samorządu zawodowego.
Kluczowe znaczenie kierunku studiów
W przypadku specjalności architektonicznej decydujące znaczenie ma jednak kierunek studiów, na którym student ukończył trzeci rok. Wyjątek umożliwiający rozpoczęcie praktyki zawodowej w trakcie studiów odnosi się wyłącznie do studiów na kierunku architektura.
Oznacza to, że:
praktyka zawodowa może być zaliczona zarówno w trakcie studiów, jak i po ich ukończeniu tylko wtedy, gdy kierunek studiów odpowiada specjalności uprawnień, o które w przyszłości ubiega się kandydat,
ukończenie III roku studiów na kierunku innym niż architektura, w tym na kierunku budownictwo, nie daje podstaw do zaliczenia praktyki zawodowej dla specjalności architektonicznej.
Studia II stopnia na architekturze a wcześniejsza praktyka
Fakt kontynuowania nauki na studiach II stopnia na kierunku architektura nie powoduje „wstecznego” uznaniapraktyki odbytej po III roku studiów na innym kierunku. Praktyka rozpoczęta po trzecim roku studiów budowlanych nie spełnia wymogów formalnych praktyki zawodowej wymaganej do uzyskania uprawnień architektonicznych.
Dopiero ukończenie trzeciego roku studiów architektonicznych lub uzyskanie dyplomu architekta umożliwia skuteczne rozpoczęcie praktyki zawodowej zaliczanej do postępowania kwalifikacyjnego w tej specjalności.
Podsumowanie
W kontekście obowiązujących przepisów należy jednoznacznie stwierdzić, że:
praktyka zawodowa do uprawnień architektonicznych może być rozpoczęta po III roku studiów wyłącznie na kierunku architektura,
ukończenie III roku studiów na kierunku budownictwo nie uprawnia do zaliczenia praktyki zawodowej dla specjalności architektonicznej,
kontynuowanie studiów II stopnia na architekturze nie zmienia tej zasady.
Osoby ubiegające się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń często mają wątpliwości, czy praktyka zawodowa odbywana na budowie może być potwierdzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie, w szczególności w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga analizy obowiązujących przepisów prawa oraz regulaminów samorządu zawodowego.
Ogólne zasady zaliczania praktyki zawodowej
Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Przepis ten stanowi podstawową zasadę, zgodnie z którą praktyka zawodowa musi odbywać się pod nadzorem osoby legitymującej się właściwymi kwalifikacjami.
Doprecyzowanie tej regulacji zostało zawarte w § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Z kolei § 3 ust. 2 Rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że zakres praktyki zawodowej powinien być zgodny z zakresem specjalności uprawnień budowlanych, o które ubiega się wnioskodawca.
Wymagania wynikające z regulaminu Izby Architektów RP
Dodatkowe wymagania w zakresie odbywania praktyki zawodowej zostały określone w § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, przyjętego uchwałą Krajowej Rady Izby Architektów RP.
Zgodnie z tym przepisem, praktyka zawodowa musi być potwierdzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz wpisaną na listę czynnych członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres jej trwania. Przez „odpowiednie uprawnienia budowlane” należy rozumieć uprawnienia odpowiadające swoim rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się kandydat.
Regulamin wprowadza przy tym istotne rozróżnienie:
praktyka projektowa musi być potwierdzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej,
praktyka odbywana na budowie może być potwierdzona przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania budową w specjalności architektonicznej albo konstrukcyjno-budowlanej.
Zakres uprawnień opiekuna praktyki a zakres uprawnień kandydata
Kluczowe znaczenie ma jednak zakres posiadanych uprawnień. Z przywołanych regulacji jednoznacznie wynika, że ustawodawca wymaga od opiekuna praktyki posiadania uprawnień w nieograniczonym zakresie wówczas, gdy osoba odbywająca praktykę ubiega się o nadanie uprawnień budowlanych w takim samym zakresie.
Oznacza to, że rodzaj i zakres uprawnień budowlanych opiekuna lub patrona praktyki zawodowej są bezpośrednio determinowane zakresem uprawnień, o które ubiega się osoba odbywająca praktykę. W praktyce nie jest wystarczające jedynie posiadanie tej samej specjalności – istotny jest także zakres uprawnień, tj. ograniczony lub bez ograniczeń.
Czy możliwa jest praktyka pod kierownictwem osoby z uprawnieniami ograniczonymi?
W kontekście powyższego należy jednoznacznie stwierdzić, że osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej nie może odbywać praktyki zawodowej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
Taka osoba nie spełnia wymogu posiadania uprawnień odpowiadających zakresem uprawnieniom, o które ubiega się kandydat, co w konsekwencji uniemożliwia zaliczenie praktyki zawodowej w postępowaniu kwalifikacyjnym.
Podsumowując, przy ubieganiu się o uprawnienia architektoniczne do projektowania bez ograniczeń, praktyka zawodowa na budowie musi być odbywana pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności oraz w zakresie nieograniczonym. Praktyka nadzorowana przez osobę legitymującą się uprawnieniami w ograniczonym zakresie, nawet w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, nie spełnia wymogów formalnych i nie może zostać zaliczona.
Jednym z częstych problemów pojawiających się na etapie dokumentowania praktyki zawodowej na uprawnienia architektoniczne jest kwestia wykazania udziału w sporządzaniu dokumentacji projektowej, w sytuacji gdy nazwisko praktykanta nie zostało wskazane w tabeli osób opracowujących projekt. Wątpliwości te dotyczą w szczególności osób odbywających praktykę projektową w charakterze asystenta projektanta.
Problem braku nazwiska w dokumentacji projektowej
W praktyce projektowej często zdarza się, że w tabeli autorów projektu budowlanego – obok projektanta i sprawdzającego – wymienione są jedynie osoby formalnie odpowiedzialne za opracowanie projektu. Asystenci projektanta, mimo faktycznego udziału w pracach projektowych, nie zawsze są ujmowani imiennie w dokumentacji.
Powstaje wówczas pytanie, czy taki projekt może zostać wykorzystany jako załącznik do dokumentów potwierdzających odbycie praktyki zawodowej, skoro nazwisko praktykanta nie figuruje w zespole projektowym.
Potwierdzenie udziału w projekcie jako kluczowy element
Zgodnie z przyjętymi zasadami postępowania kwalifikacyjnego, decydujące znaczenie ma nie samo umieszczenie nazwiska praktykanta w tabeli autorów projektu, lecz możliwość jednoznacznego potwierdzenia jego rzeczywistego udziału w pracach projektowych.
Jeżeli w zestawieniu projektów znajduje się wpis dotyczący danego projektu, potwierdzony przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, który jednocześnie figuruje na stronie tytułowej projektu budowlanego, wystarczające jest uzyskanie od niego potwierdzenia, że praktykant współpracował przy sporządzaniu dokumentacji jako asystent projektanta.
W takiej sytuacji brak imienia i nazwiska praktykanta w tabeli zespołu projektowego nie stanowi przeszkody do zaliczenia projektu jako elementu praktyki zawodowej.
Forma dokumentów składanych do postępowania kwalifikacyjnego
Projekt może zostać załączony do dokumentów potwierdzających odbycie praktyki zawodowej w formie kopii, pod warunkiem że zostanie ona potwierdzona za zgodność z oryginałem. Potwierdzenia takiego dokonuje osoba prowadząca praktykę, posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane.
Dodatkowo kierownik praktyki lub projektant powinien potwierdzić udział praktykanta w sporządzaniu dokumentacji projektowej. Takie potwierdzenie, obejmujące zarówno zgodność kopii z oryginałem, jak i faktyczny udział w projekcie, jest wystarczające i pozostaje w zgodzie z obowiązującym regulaminem.
Zgodność z regulaminem odbywania praktyki projektowej
Potwierdzenie udziału kandydata ubiegającego się o nadanie uprawnień projektowych w sporządzaniu dokumentacji projektowej przez osobę prowadzącą praktykę, przy jednoczesnym poświadczeniu kopii projektu za zgodność z oryginałem, należy uznać za spełnienie wymogów dotyczących warunków odbywania praktyki projektowej.
Oznacza to, że formalny brak nazwiska praktykanta w dokumentacji projektowej nie przekreśla możliwości zaliczenia projektu do praktyki zawodowej, o ile istnieje jednoznaczne i rzetelne potwierdzenie jego rzeczywistego udziału w pracach projektowych.
W przypadku praktyki projektowej na uprawnienia architektoniczne kluczowe znaczenie ma potwierdzony udział praktykanta w sporządzaniu dokumentacji, a nie wyłącznie formalne wskazanie jego nazwiska w tabeli autorów projektu. Projekt, przy którym praktykant pracował jako asystent projektanta, może zostać uznany jako element praktyki zawodowej, pod warunkiem odpowiedniego potwierdzenia przez osobę prowadzącą praktykę oraz poświadczenia kopii dokumentacji za zgodność z oryginałem. Takie rozwiązanie jest zgodne z regulaminem i odpowiada realiom pracy projektowej.
Odbycie praktyki zawodowej jest jednym z podstawowych warunków uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej. Praktyka ta ma na celu zdobycie przez kandydata niezbędnego doświadczenia zawodowego, zarówno w zakresie prac projektowych, jak i realizacji inwestycji na budowie. Równie istotne jak sam zakres wykonywanych czynności jest jednak to, kto sprawuje nadzór nad praktyką i ją potwierdza. Obowiązujące przepisy prawa precyzyjnie regulują wymagania dotyczące uprawnień osób nadzorujących praktykę zawodową.
Podstawa prawna odbywania praktyki zawodowej
Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest wykonywanie pracy polegającej na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie. Praktyka ta musi odbywać się pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą – pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia wymagane w danym kraju.
Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że nadzór nad praktyką zawodową nie może być sprawowany przez osoby przypadkowe, lecz wyłącznie przez osoby legitymujące się formalnymi kwalifikacjami umożliwiającymi wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Wymogi dotyczące osoby potwierdzającej praktykę zawodową
Szczegółowe zasady odbywania praktyki zawodowej zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Zgodnie z § 3 ust. 1 i ust. 2 tego rozporządzenia:
praktyka zawodowa odbywana jest po uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów wyższych lub odpowiedniego tytułu zawodowego,
praktyka ta musi być potwierdzona przez osobę wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane,
zakres praktyki zawodowej powinien być zgodny z zakresem specjalności uprawnień budowlanych, o które ubiega się wnioskodawca.
Z powyższego wynika, że ustawodawca kładzie nacisk przede wszystkim na zgodność merytoryczną pomiędzy zakresem praktyki a zakresem przyszłych uprawnień budowlanych.
Brak obowiązku posiadania uprawnień bez ograniczeń
W tym kontekście należy wyraźnie podkreślić, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają powszechnego obowiązku posiadania przez opiekuna praktyki uprawnień budowlanych bez ograniczeń. Zarówno Prawo budowlane, jak i przepisy wykonawcze oraz regulaminy samorządów zawodowych posługują się pojęciem „odpowiednich uprawnień”, a nie uprawnień o najszerszym możliwym zakresie. Oznacza to, że w wielu przypadkach wystarczające są uprawnienia w ograniczonym zakresie, o ile odpowiadają one rodzajem i zakresem uprawnieniom, o które ubiega się osoba odbywająca praktykę. Decydujące znaczenie ma zatem zgodność kompetencji opiekuna praktyki z zakresem zdobywanego doświadczenia, a nie sam fakt posiadania uprawnień bez ograniczeń.
Odpowiednie uprawnienia w świetle regulaminu kwalifikacyjnego
Dodatkowe doprecyzowanie pojęcia „odpowiednich uprawnień budowlanych” zawiera § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej. Zgodnie z tym przepisem praktyka zawodowa wymaga potwierdzenia przez osobę kierującą praktyką, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz wpisaną na listę członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres jej trwania.
Jednocześnie regulamin wskazuje, że przez odpowiednie uprawnienia należy rozumieć uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca. Zastrzeżono przy tym, że osoba potwierdzająca praktykę projektową powinna posiadać uprawnienia w specjalności architektonicznej, natomiast praktyka odbywana na budowie może być potwierdzona przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności architektonicznej lub konstrukcyjno-budowlanej.
Praktyka na budowie także pod nadzorem kierownika z uprawnieniami konstrukcyjno-budowlanymi
W przypadku praktyki zawodowej odbywanej na budowie w celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, przepisy dopuszczają szerszy krąg osób uprawnionych do jej nadzorowania i potwierdzania. Zgodnie z § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, praktyka wykonawcza może być potwierdzona zarówno przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, jak i przez osobę legitymującą się uprawnieniami w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Warunkiem koniecznym jest przy tym, aby osoba ta była wpisana na listę członków właściwego samorządu zawodowego oraz faktycznie pełniła samodzielną funkcję techniczną na budowie przez cały okres trwania praktyki. Takie rozwiązanie odzwierciedla charakter procesu budowlanego, w którym realizacja inwestycji wymaga ścisłej współpracy różnych specjalności, a jednocześnie zapewnia kandydatom do uprawnień architektonicznych możliwość zdobycia praktycznego doświadczenia w realnych warunkach budowy.
Zależność uprawnień opiekuna od celu praktyki
Analiza powyższych regulacji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że rodzaj i zakres uprawnień budowlanych osoby nadzorującej praktykę zawodową są ściśle uzależnione od rodzaju praktyki oraz od uprawnień, o które ubiega się osoba ją odbywająca. Uprawnienia opiekuna lub patrona praktyk muszą pozostawać w merytorycznej zgodności z zakresem zdobywanego doświadczenia zawodowego.
Oznacza to, że nie każda osoba posiadająca uprawnienia budowlane będzie uprawniona do potwierdzania każdej praktyki zawodowej w specjalności architektonicznej, jednak jednocześnie nie jest wymagane, aby każdorazowo były to uprawnienia bez ograniczeń.
Osoby nadzorujące praktykę zawodową – zarówno projektową, jak i realizowaną na budowie – w specjalności architektonicznej muszą posiadać odpowiednie uprawnienia budowlane oraz być członkami właściwego samorządu zawodowego. Przepisy prawa nie wymagają w każdym przypadku posiadania uprawnień bez ograniczeń, lecz kładą nacisk na ich adekwatność do rodzaju praktyki oraz zakresu uprawnień, o które ubiega się praktykant. Takie rozwiązanie zapewnia prawidłowy przebieg praktyki zawodowej i gwarantuje, że przyszli architekci zdobywają doświadczenie pod nadzorem osób kompetentnych i właściwie przygotowanych do pełnienia tej roli.
Niniejsza aplikacja to interaktywny test egzaminacyjny na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej. Został on opracowany na wzór rzeczywistych egzaminów dla kandydatów ubiegających się o uprawnienia budowlane w tej dziedzinie. Test obejmuje 60 pytań, które sprawdzają wiedzę teoretyczną oraz praktyczną, zgodnie z wymaganiami egzaminacyjnymi.
Zasady testu na uprawnienia architektoniczne
• Czas trwania egzaminu: 120 minut
• Minimalna liczba poprawnych odpowiedzi wymagana do zaliczenia: 45
• Każde pytanie zawiera trzy warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest poprawna.
• Użytkownik na bieżąco otrzymuje informację zwrotną o poprawności udzielonej odpowiedzi.
• System automatycznie zlicza liczbę odpowiedzi poprawnych i błędnych, a także prezentuje sumę udzielonych odpowiedzi na tle wszystkich pytań.
Jeżeli chcesz rozwiązać więcej testów na uprawnienia architektoniczne sprawdź Naszą aplikację do nauki
Test został przygotowany w sposób interaktywny, aby umożliwić wygodne przyswajanie wiedzy i przygotowanie się do rzeczywistego egzaminu. Dzięki dynamicznej prezentacji wyników, użytkownik może śledzić swój postęp i na bieżąco poprawiać ewentualne błędy.
Zapraszamy do rozwiązania testu i sprawdzenia swoich kompetencji przed oficjalnym egzaminem! 🎓
Interaktywny Test Egzaminacyjny
Poprawne: 0Błędne: 0Odpowiedzi: 0/0
1. Obiektem budowlanym, w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane, jest:
2. Obiektem małej architektury, w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane, jest:
3. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć:
4. Przy projektowaniu i budowie należy zapewnić:
5. Do przepisów techniczno-budowlanych, w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane, zalicza się:
6. Wniosek w sprawie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych powinien m.in. zawierać:
7. Zapewnienie udziału w opracowaniu projektu budowlanego osób posiadających uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności i skoordynowanie ich opracowań, należy do obowiązków:
8. Wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia rozwiązań projektowych uzyskuje:
9. Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:
10. Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na:
11. Do wniosku o pozwolenie na budowę należy m.in. dołączyć:
12. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza:
13. Do terminu wydania pozwolenia na budowę nie wlicza się:
14. W decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ, w razie potrzeby, określa terminy rozbiórki:
15. Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa jeżeli:
16. Do budynków użyteczności publicznej zalicza się:
17. Pomieszczeniem technicznym jest pomieszczenie:
18. Jaki procent powierzchni tarasów z nawierzchnią ziemną wlicza się do powierzchni biologicznie czynnej?
19. Dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m, gdy szerokość działki budowlanej jest mniejsza niż:
20. Szerokość ciągu pieszo-jezdnego umożliwiającego ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów winna wynosić minimum:
21. Dostępność dla osób niepełnosprawnych nie jest wymagana w przypadku budynków:
22. Dla wydzielonych części obiektów budowlanych podlegających przebudowie lub rozbudowie oraz części obiektów skomplikowanych i o małych rozmiarach, skala ich opracowania nie powinna być mniejsza niż:
23. Ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych polega na:
24. Sytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu na obszarach miast oraz w pasach drogowych na terenie istniejącej lub projektowanej zwartej zabudowy obszarów wiejskich uzgadnia się na naradach koordynacyjnych organizowanych przez:
25. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządza:
26. Prawo wglądu do studium lub planu miejscowego oraz otrzymania z nich wypisów i wyrysów posiada:
27. W przypadku braku planu miejscowego – nie wymagają wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane:
28. Organem właściwym w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, za wyjątkiem terenów zamkniętych, jest:
29. W przypadku, gdy wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy obszaru objętego obowiązkiem wykonania planu miejscowego, postępowanie administracyjne zawiesza się:
30. Rozporządzenie w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, określa sposób ustalania wymagań dotyczących:
31. Granice analizowanego obszaru, w analizie urbanistycznej, wyznacza się – od granic terenu wnioskowanej inwestycji – w odległości minimum:
32. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy m.in.:
33. Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na:
34. Do wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków należy dołączyć:
35. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie przy zabytkach nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków mogą wykonywać osoby:
36. Świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza się dla:
37. Do zapewnienia zgodności dokumentacji projektowej z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej obowiązany jest:
38. Plac manewrowy, stanowiący zakończenie drogi pożarowej, powinien mieć minimalne wymiary:
39. Obiekty budowlane powinny być sytuowane w sąsiedztwie drogi gminnej, w terenie zabudowy, w odległości liczonej od krawędzi zewnętrznej jezdni:
40. Prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przysługuje wyłącznie osobom:
41. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej wszczyna postępowanie wyjaśniające na wniosek:
42. Umowa o przeniesieniu autorskich praw majątkowych, pod rygorem jej nieważności, wymaga:
43. W sprawach dotyczących postępowań z zakresu ustalania warunków zabudowy, organem wyższego stopnia jest:
44. Jeżeli koniec terminu na wniesienie zażalenia lub odwołania przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się:
45. Organem decydującym o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia jest:
46. Decyzja administracyjna może nie mieć uzasadnienia w przypadku:
47. W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje:
48. Wniesienie odwołania od decyzji w ustawowym terminie powoduje:
49. Czego dotyczą, wymagające stosowania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy?
50. Środkami ochrony zbiorowej do zabezpieczenia stanowisk pracy przed upadkiem z wysokości są m.in.:
51. Wykonywanie robót malarskich przy użyciu drabin rozstawnych dopuszcza się, licząc od poziomu podłogi, tylko do wysokości:
52. Gdzie umieszcza się dane dotyczące liczby i rozmieszczenia zakotwień oraz wielkości siły kotwiącej?
53. Rusztowania z elementów metalowych powinny być:
54. Podgrzewanie, rozmrażanie lub zamrażanie gruntu powinno być prowadzone zgodnie z dokumentacją projektową oraz instrukcją bezpieczeństwa, opracowaną przez:
55. Pomost rusztowania do robót murarskich powinien znajdować się poniżej wznoszonego muru na poziomie, licząc od jego górnej krawędzi, co najmniej:
56. Jakie osoby decydują o kolejności montażu i demontażu deskowania?
57. Zabronionym jest wlewanie mieszanki betonowej w deskowanie z wysokości większej niż:
58. Stan techniczny narzędzi i urządzeń pomocniczych – sprawdza codziennie:
59. Jaka jest dopuszczalna masa przedmiotów przenoszonych przez jednego pracownika – przy pracy stałej?
60. Masa ładunku przemieszczanego na taczce po nawierzchni nieutwardzonej, łącznie z masą taczki – nie może przekraczać:
Duża zmiana w terminach egzaminów na uprawnienia architektoniczne od 2025 roku. Tradycyjne terminy czerwcowe sesji letniej oraz grudniowe sesji zimowej to już przeszłość. Od 2025 roku egzaminy w specjalnościach architektonicznych w IARP odbywać się będą podobnie jak w PIIB w maju oraz listopadzie. To istotna zmiana, gdyż będzie ona powodowała również konieczności wcześniejszej mobilizacji przez przyszłych architektów.
Nowe terminy egzaminów na uprawnienia architektoniczne 2024 – 2026
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna IARP, odpowiedzialna za proces kwalifikacji do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, ustaliła następujące terminy egzaminów na najbliższe lata:
2024 rok:
Sesja letnia: odbędzie się 7 czerwca.
Sesja zimowa: przewidziana na 22 listopada.
2025 rok:
Sesja letnia: zaplanowana na 16 maja.
Sesja zimowa: wyznaczona na 21 listopada.
2026 rok:
Sesja letnia: przypada na 15 maja.
Sesja zimowa: odbędzie się 20 listopada.
Kandydaci ubiegający się o uprawnienia w specjalności architektonicznej powinni dostosować swoje plany przygotowań oraz dokonania wymaganych formalności związanych z zapisami na egzaminy do tych terminów.
Zasady i organizacja egzaminów na uprawnienia architektoniczne
Proces kwalifikacyjny na uprawnienia architektoniczne obejmuje przystąpienie do egzaminów, które są organizowane przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną IARP. Istotne kwestie dotyczące organizacji tych egzaminów przez izby:
Częstotliwość i terminy egzaminów: Egzaminy na uprawnienia architektoniczne są przeprowadzane przynajmniej dwa razy do roku. Dokładne terminy egzaminów są ustalane przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną i ogłaszane na oficjalnej stronie internetowej Izby Architektów RP. Jest to ważne dla kandydatów, aby mogli odpowiednio zaplanować swoje przygotowania i dopełnić formalności.
Zmiana terminów egzaminów: W wyjątkowych, uzasadnionych sytuacjach, termin egzaminu może ulec zmianie. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają przeprowadzenie egzaminu w wyznaczonym terminie.
Dodatkowe terminy egzaminów: Krajowa Komisja Kwalifikacyjna IARP ma uprawnienia do wyznaczenia dodatkowych terminów egzaminów. Ta opcja jest wykorzystywana w sytuacjach, gdy jest to konieczne z różnych względów – na przykład ze względu na dużą liczbę kandydatów.
Terminy składania wniosków: Wraz z ogłoszeniem dat egzaminów, ustalane są także ostateczne terminy na złożenie wniosków o nadanie uprawnień budowlanych. Termin ten nie może być krótszy niż trzy miesiące przed datą egzaminu, co zapewnia kandydatom wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do procesu aplikacyjnego.
Obsługa spóźnionych wniosków: Jeśli wniosek wpłynie po ustalonym terminie, jest on automatycznie przenoszony na następną sesję egzaminacyjną. Okręgowa komisja kwalifikacyjna ma obowiązek poinformować kandydata o tej zmianie. Dzięki temu mechanizmowi, osoby, które z jakiegoś powodu opóźnią się z złożeniem wniosku, nie tracą możliwości przystąpienia do egzaminu.
Opłaty za postępowanie kwalifikacyjne oraz egzamin na uprawnienia architektoniczne ustalane są przez Izbę Architektów RP, na podstawie ustawy o samorządach zawodowych inżynierów budownictwa oraz architektów. W najnowszej uchwale Krajowej Rady IARP z 20 lutego 2024 ustalono obowiązujące stawki opłat na rok 2024 i lata kolejne. Nowe stawki opłat są oczywiście wyższe niż poprzednio obowiązujące i zaczną obowiązywać od dnia 8 marca 2024 roku.
Opłaty za egzamin na uprawnienia architektoniczne oraz kwalifikacje od 2024 roku
Na mocy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku, opłaty za postępowanie kwalifikacyjne o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej zostały ustalone w dwóch różnych kategoriach, zależnych od wnioskowanego rodzaju i zakresu:
Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1-4 – oddzielne uprawnienia do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie oraz bez ograniczeń
Opłata za kwalifikowanie wynosi 1570,00 zł.
Opłata za przeprowadzenie egzaminu to również 1570,00 zł.
Za ponowne przeprowadzenie części ustnej egzaminu, opłata wynosi 930,00 zł.
Według art. 14 ust. 3 pkt 5 i 6 – łączone uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie oraz bez ograniczeń
Opłata za kwalifikowanie ustalona jest na 2360,00 zł.
Za przeprowadzenie egzaminu również obowiązuje opłata 2360,00 zł.
W przypadku ponownego przeprowadzenia części ustnej egzaminu, należy uiścić 1350,00 zł.
Opłaty te są zatem zróżnicowane w zależności od zakresu uprawnień, o które wnioskuje się w ramach procesu kwalifikacyjnego. Warto zaznaczyć, że opłaty te są zgodne z przepisami ustawy i mają zastosowanie do wszystkich kandydatów starających się o uprawnienia budowlane w wymienionych specjalnościach.
Poprzednia uchwała KR IARP z 28 lutego w sprawie ustalenia stawek opłat kwalifikacyjnych traci moc a obecna zaczyna obowiązywać od dnia 8 marca 2024 roku. Opłaty do wniosków złożonych i wysłanych przed datą wejścia w życie uchwały stosuje się w dotychczasowej wysokości.
Osoby przystępujące do egzaminu na uprawnienia architektoniczne zachęcamy do skorzystania z aplikacja uprawnienia architektoniczne, która umożliwia przygotowanie do egzaminu testowego w specjalnościach architektonicznych.
Nadawanie uprawnień architektonicznych jest kluczowym aspektem w karierze każdego architekta, stanowiąc zarówno potwierdzenie kompetencji zawodowych, jak i otwierając drzwi do zaawansowanych możliwości w branży budowlanej. Proces ten jest ściśle regulowany przez szereg przepisów prawnych, mających na celu nie tylko utrzymanie wysokich standardów zawodowych, ale także zapewnienie sprawiedliwych i równych zasad egzaminowania. W Polsce, system ten opiera się na złożonym zestawie ustaw, rozporządzeń i regulaminów.
Ustawa o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa: Ta ustawa z 2000 roku, z późniejszymi zmianami, ustanawia zasady funkcjonowania samorządów zawodowych architektów i inżynierów budownictwa oraz określa wymagania dotyczące zdobywania uprawnień zawodowych.
Prawo budowlane: Ta ustawa z 1994 roku, z aktualizacjami, jest kluczowym aktem prawnym regulującym proces budowlany, w tym kwestie związane z kwalifikacjami i uprawnieniami osób odpowiedzialnych za projektowanie i nadzór nad budowami.
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce: Reguluje kwestie związane z wyższym szkolnictwem i nauką, w tym kształcenie na kierunkach związanych z architekturą i budownictwem.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/36/WE: Ten akt prawny UE dotyczy uznawania kwalifikacji zawodowych w krajach członkowskich, co ma znaczenie dla architektów pragnących pracować poza granicami Polski.
Kodeks postępowania administracyjnego: Ustawa regulująca ogólne zasady postępowania administracyjnego, ważna w kontekście procesów administracyjnych związanych z uzyskiwaniem uprawnień zawodowych.
Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju: Zawiera szczegółowe zasady przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego: Określa standardy kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu architekta.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju: Dotyczy wzorów i sposobu prowadzenia centralnych rejestrów osób posiadających uprawnienia budowlane oraz ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej.
Statut Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej: Dokument określający zasady funkcjonowania i organizacji Izby Architektów RP.
Regulamin organizacji i trybu działania organów Izby Architektów RP: Określa szczegółowe zasady funkcjonowania organów Izby Architektów, w tym organizacji zjazdów i spotkań.
Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (IARP) nadaje uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w różnych rodzajach i zakresach, które umożliwiają osobom posiadającym te uprawnienia wykonywanie określonych czynności zawodowych w branży budowlanej. Oto rodzaje i zakresy uprawnień nadawanych przez IARP:
Do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń;
Do projektowania bez ograniczeń;
Do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń;
Do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie;
Do projektowania w ograniczonym zakresie;
Do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie.
Egzamin na uprawnienia architektoniczne jest procesem wymagającym i skomplikowanym, a jego przejrzystość i rzetelność są kluczowe dla utrzymania wysokich standardów egzaminowania przyszłych architektów. Aby zapewnić sprawiedliwość i jednolitość tego procesu, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna oraz Izba Architektów RP wprowadziły szereg procedur i zasad regulujących przebieg egzaminu.
Od ogłoszenia aktów prawnych, przez opracowanie i dystrybucję zestawów pytań egzaminacyjnych, aż po szczegółowe zasady ich przechowywania – każdy z tych elementów odgrywa istotną rolę w zapewnieniu, że egzamin na uprawnienia budowlane jest przeprowadzany w sposób rzetelny i transparentny.
1. Ogłoszenie aktów prawnych: Krajowa Komisja Kwalifikacyjna, działająca pod egidą Izby Architektów RP, ogłasza wykaz aktów prawnych, które są wymagane do znajomości na egzaminie. Ten wykaz jest publikowany na stronie internetowej Izby najpóźniej na dwa miesiące przed terminem egzaminu. Kluczowe jest, aby kandydaci zrozumieli, że obowiązują ich akty prawne w stanie na dzień ich ogłoszenia.
2. Zestawy pytań egzaminacyjnych: Zestawy pytań do egzaminu pisemnego i ustnego są opracowywane przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną przed każdą sesją egzaminacyjną. Interesujący jest fakt, że zestawy te są przygotowywane w dwóch wariantach dla każdego rodzaju i zakresu uprawnień, w tym dla osób, które poszerzają zakres swoich uprawnień. Zestawy są przekazywane okręgowym komisjom kwalifikacyjnym najpóźniej na trzy dni robocze przed egzaminem.
3. Zapewnienie tajności zestawów pytań: Zestawy pytań są przekazywane w opieczętowanych kopertach, a ich nienaruszalność jest potwierdzana pokwitowaniem. To zabezpieczenie ma na celu zapewnienie tajności i integralności treści egzaminacyjnych, co jest kluczowe dla zachowania sprawiedliwości procesu. Okręgowe komisje kwalifikacyjne przechowują zestawy pytań aż do dnia egzaminu w sposób, który gwarantuje ich tajność i nienaruszalność. Ten krok zapewnia, że wszyscy kandydaci mają równe szanse.
5. Liczba zestawów pytań: Interesujące jest, że liczba zestawów pytań do egzaminu pisemnego powinna przekraczać liczbę zdających o 10%, ale nie mniej niż o 2 zestawy dla każdego rodzaju i zakresu uprawnień. Podobnie jak w przypadku egzaminu pisemnego, zestawy pytań ustnych są przygotowywane osobno i dostosowane do liczby kandydatów zdających na uprawnienia budowlane dla każdego rodzaju i zakresu uprawnień.
8. Liczba zdających i kwalifikacja do egzaminu: Okręgowe komisje kwalifikacyjne ustalają liczbę osób przystępujących do egzaminu, a informacje te są następnie przekazywane do Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej co najmniej 14 dni przed terminem egzaminu. Liczba osób przystępujących do egzaminu jest ustalana na podstawie tych, którzy przeszli drugi etap postępowania kwalifikacyjnego i dokonali wpłaty drugiej raty opłaty egzaminacyjnej.
Proces egzaminacyjny na uprawnienia architektoniczne jest szczegółowo zaplanowany i regulowany przez procedury IARP, aby zapewnić maksymalną rzetelność i sprawiedliwość. Dla kandydatów kluczowe jest zrozumienie tych procedur, aby skutecznie przygotować się do egzaminu i z sukcesem wejść do grona profesjonalistów w branży budowlanej.
Izba Architektów RP przedstawiła oficjalne stanowisko w sprawie kwalifikowania praktyki zawodowej na uprawnienia architektoniczne oraz możliwości jej rozpoczęcia już po ukończeniu 3 roku studiów. W związku z tym, iż dla niektórych rodzajów uprawnień architektonicznych przyjmowana interpretacja IARP jest istotnie różna od zawartych w rozporządzeniu wytycznych, zalecamy się z nimi zapoznać. W szczególności powinny zainteresowane być osoby, które mają zamiar ubiegać się o uprawnienia projektowe bez ograniczeń.
Wymagania dla praktyki zawodowej na uprawnienia architektonicznej obowiązujące w przepisach
Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy Prawo budowlane zdobycie uprawnień w specjalności architektonicznej wymaga odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów oraz rocznej praktyki na budowie.
Zazwyczaj izba architektów uznaje praktykę zawodową odbytą po uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów. Ukończenie studiów magisterskich na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka jest uznawane za dowód posiadania pełnej wiedzy teoretycznej i odpowiedniego wykształcenia do podjęcia praktyki projektowej na uprawnienia bez ograniczeń. Za datę ukończenia studiów przyjmuje się datę złożenia egzaminu dyplomowego, zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Obowiązujące przepisy dopuszczają również możliwość rozpoczęcia praktyk jeszcze przed uzyskaniem dyplomu. Mianowicie praktyka zawodowa na uprawnienia architektoniczne odbywana po ukończeniu trzeciego roku studiów może być uznana, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Dokumentem potwierdzającym ukończenie trzeciego roku studiów jest zaświadczenie wydane przez właściwą uczelnię, w którym wskazana zostanie data ukończenia tego roku. Taka praktyka będzie zaliczona przez właściwą Izbę Architektów. Warunkiem jest potwierdzenie praktyki przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i znajdującą się na liście członków izby. Niestety dla przyszłych zdających, Izba Architektów RP bardziej rygorystycznie podchodzi do wymagań czytanych bezpośrednio z przepisów i ogranicza możliwość rozpoczęcia praktyki na uprawnienia architektoniczne jedynie do wybranych rodzajów uprawnień.
Praktyka po 3 roku studiów jedynie na budowie lub w biurze ale w zakresie ograniczonym
Jak informuje IARP organ nadający uprawnienia dokładnie analizuje nie tylko czas trwania praktyki zawodowej, ale przede wszystkim jej jakość, różnorodność tematyczną, stopień złożoności opracowań projektowych oraz zakres wykonywanych czynności. Każdy wniosek jest rozpatrywany indywidualnie i może być traktowany w różny sposób.
Studia na poziomie I stopnia w dziedzinie architektury nie obejmują wszystkich zagadnień nauczanych na studiach II stopnia. Na przykład projektowanie obiektów usługowych wielkokubaturowych, zajęcia z planowania przestrzennego czy opracowanie planów zagospodarowania zespołów mieszkaniowych i zabudowy usługowej nie są objęte programem studiów na poziomie I stopnia. Te dodatkowe zajęcia są niezbędne do zdobycia pełnej wiedzy merytorycznej i umiejętności, które są niezbędne do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz do projektowania w nieograniczonym zakresie.
Dlatego praktyka po ukończeniu trzeciego roku studiów może być niewystarczająca do uzyskania uprawnień nieograniczonych.
Po 3 roku studiów wg IARP może zostać zatem częściowo uznana praktyka:
praktyka zawodowej projektowa – do uprawnień w ograniczonym zakresie;
praktyka zawodowa budowlana – do uprawnień w ograniczonym i nieograniczonym zakresie.
Podczas oceny praktyki w ograniczonym zakresie istotne jest uwzględnienie postanowień § 2 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którymi praktyka zawodowa zostaje uznana, jeśli jej zakres odpowiada specjalnościom uprawnień budowlanych, o które ubiega się wnioskodawca. Aby określić taką praktykę, należy odwołać się do art. 15a ust. 3 prawa budowlanego, który stanowi, że uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie pozwalają na projektowanie lub kierowanie robotami budowlanymi związane z architekturą obiektu o kubaturze do 1000m3 w zabudowie zagrodowej lub na terenie tejże zabudowy.
Dla uzyskania uprawnień ograniczonych niezbędna jest praktyka w zakresie budownictwa zagrodowego lub na terenach zabudowy zagrodowej, dotycząca obiektów o kubaturze do 1000m3. Z uwagi na specyfikę tych uprawnień (budownictwo zagrodowe), wymagana jest znajomość planowania i architektury wiejskiej oraz potwierdzona praktyka w tej dziedzinie.
Odbycie praktyki pod 3 roku studiów jest niewystarczające
W związku z powyższym, odbycie praktyki po ukończeniu trzeciego roku studiów nie zwalnia z konieczności odbycia praktyki po ukończeniu studiów magisterskich. Podczas kwalifikacji praktyki zawodowej Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna kieruje się głównie kryteriami jakościowymi. Z tego powodu może być możliwe uznanie tylko części praktyki projektowej i wykonawczej odbytej po ukończeniu trzeciego roku studiów.
Posiadając uprawnienia architektoniczne w zakresie ograniczonym, konieczne będzie ponowne odbywanie praktyki dla uprawnień bez ograniczeń
Posiadanie uprawnień ograniczonych również nie zwalnia automatycznie z obowiązku odbycia praktyki po ukończeniu studiów magisterskich. Sens przepisu art. 14 ust. 5 sprowadza się do tego, że osoba już posiadająca uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie nie musi powtarzać praktyki zawodowej. Niemniej jednak, zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, warunkiem uznania praktyki zawodowej jest zaangażowanie w prace projektowe lub wykonywanie funkcji technicznych na budowie pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane i wpisaną na listę czynnych członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres praktyki zawodowej.
Termin „odpowiednie uprawnienia budowlane” odnosi się do uprawnień, które odpowiadają rodzajowi i zakresowi uprawnień, o które wnioskodawca ubiega się w procedurze kwalifikacyjnej. Art. 14 ust. 5 nie może być interpretowany w sprzeczności z art. 14 ust. 4 prawa budowlanego. Regulacje prawne zawarte w jednej ustawie powinny być interpretowane całościowo, zgodnie z przepisami wykonawczymi tej ustawy.
Pobierz całą interpretacje IARP odnośnie rozpoczynania praktyki zawodowej
