Osoba posiadająca uprawnienia budowlane i wykonująca samodzielne funkcje techniczne na budowie oprócz odpowiedzialności zawodowej i karnej, może podlegać także odpowiedzialności cywilnej. Powstaje ona gdy na skutek działania lub zaniechania zostaje wyrządzona szkoda drugiej osobie.
Odpowiedzialność cywilna w budownictwie wiąże się z koniecznością naprawienia wyrządzonych szkód poprzez przywrócenie stanu pierwotnego, a gdy nie jest to możliwe wyrównaniem szkody, najczęściej poprzez zadośćuczynienie finansowe.
Ustawa Kodeks cywilny w art. 415 stanowi:
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia
Przykłady szkód powodujących odpowiedzialność cywilną:
- W wyniku błędu kierownika budowy lub robót, bądź niewłaściwego zabezpieczenia prac, na budowie doszło do wypadku w wyniku którego poszkodowani zostali pracownicy wykonujący prace.
- Na skutek błędu popełnionego przez projektanta opracowującego projekt, inwestor został zmuszony do zwiększenia zakresu prac oraz poniesienia dodatkowych nieplanowanych kosztów.
Warunki odpowiedzialności cywilnej za wyrządzone szkody
Aby zaistniała odpowiedzialność cywilna konieczne jest wystąpienie wszystkich jej przesłanek jednocześnie:
- poniesienie szkody przez osobę trzecią. Za szkodę uznaje się uszczerbek, którego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Mogą to być: zdrowie lub życie, majątek, dobre imię itp.
- szkoda jest spowodowana działaniem lub zaniechaniem działania przez jej sprawcę;
- musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy działaniem ( lub jego brakiem ) a wystąpieniem szkody
Dodatkowo sprawcy należy udowodnić, iż ponosi on winę w związku z wykonywaniem przez niego działań. W przypadku osoby wykonującej samodzielne funkcje techniczne w budownictwie zakres wymaganych obowiązków projektanta, kierownika budowy lub robót oraz inspektora nadzoru inwestorskiego jest szczegółowo określony w Ustawie Prawo Budowlane.
Zakres odpowiedzialności cywilnej
Realizacja inwestycji budowlanych w większości przypadków wiąże się z bardzo dużymi kosztami finansowymi. Popełnienie błędu skutkującego odpowiedzialność cywilną przez osobę sprawującą samodzielną funkcję techniczną na budowie, zwykle także rodzi poważne skutki finansowe.
Takie same skutki może spowodować doznanie uszczerbku na zdrowiu lub utrata życia przez pracownika, który doznał wypadku w wyniku błędu popełnionego przez kierownika budowy. Może on zostać zobowiązany do pokrycia kosztów leczenia, wypłacania renty a nawet pokrycia kosztów utraconych zarobków.
Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej
W przypadku sprawowania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, obowiązek posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej jest regulowany w rozporządzeniu Ministra Finansów z 2003 roku. Każdy projektant, kierownik budowy lub inspektor nadzoru inwestorskiego stając się członkiem samorządu zawodowego, równocześnie opłaca składkę za obowiązkowe ubezpieczenie OC.
Warto jednak wiedzieć, iż standardowe ubezpieczenie zabezpiecza od roszczeń osób trzecich jedynie do kwoty równoważnej 50 tys. euro, co przy wartości kontraktów budowlanych może nie okazać się wystarczającą.
Towarzystwa ubezpieczeniowe oferują możliwość dodatkowego ubezpieczenia zwiększającego sumę gwarancyjną. Szczególnie powinny zastanowić się nad tym rozwiązaniem osoby prowadzące działalność w budownictwie na własny rachunek, w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.
Kiedy brak odpowiedzialności cywilnej
W przypadku gdy osoba wykonująca samodzielne funkcje techniczne spowodowała wystąpienie szkody skutkującej odpowiedzialnością cywilną, może nie odpowiadać za szkody gdy wykonuje swe obowiązki w oparciu o umowę o pracę. W takim wypadku, zgodnie z Ustawą Kodeks pracy odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez pracownika, ponosi jego pracodawca.
Pracodawca może jednak ubiegać się o odszkodowanie regresowe od swojego pracownika, gdy został zmuszony naprawić wyrządzoną przez niego szkodę. Natomiast wysokość odszkodowania w takim wypadku nie może przekraczać trzykrotności wynagrodzenia pracownika.
Informacja Oprócz odpowiedzialności cywilnej osoba wykonująca samodzielną funkcję techniczną może podlegać także odpowiedzialności zawodowej oraz w niektórych przypadkach odpowiedzialności karnej.
